ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ကို ၁၉၁၅ခု၊ ေဖေဖၚ၀ါရီလ ၁၃ ရက္ေန႔ ၌ နတ္ေမာက္ၿမိဳ႕မွာ ဖြားျမင္ခဲ့ပါတယ္။ ငယ္မည္ ကိုေတာ့ ‘ေမာင္ထိန္လင္း’ လို႔သိၾကပါတယ္။ မိဘမ်ားကေတာ့ ဦးဖာ နွင့္ ေဒၚစု ပါ။

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ဟာ ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးအတြက္ အဓိက အခန္းက႑ က ပါ၀င္ခဲ့သလို ျပည္ေထာင္စု ကိုလည္းပုံေဖၚ ေပးခဲ့တာေၾကာင့္၊ ျမန္မာတစ္မ်ိဳးသားလုံးက သူ႔ကို အမွတ္ရ တမ္းတမိေနၾကတာပါ။ ဒီလုိနိဳင္ငံ့ေက်းဇူးရွင္ႀကီး ကို သူ႔ရဲ႕ေမြးေန႔ အမွတ္တရေနႏွင့္ သာမက ျပည္ေထာင္စုေန႔ အထိမ္းအမွတ္ အျဖစ္ပါ တကၠသိုလ္ေန၀င္း (ဗိုလ္ထြန္းလွ) ေရးသားခဲ့တဲ့ “အမ်ိဳးသာေခါင္းေဆာင္ႀကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၏ စည္း႐ုံးေရးစြမ္းရည္” ဆိုတဲ့ ေဆာင္းပါးေလးနင့္ ဂုဏ္ျပဳလုိက္ပါတယ္။

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ကို… အားလုံးက ထာ၀စဥ္ သတိရလွ်က္ပါ…

ဘဇံလင္း (February 13, 2008).

*        *        *        *

အမ်ိဳးသားေခါင္းေဆာင္ႀကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၏ စည္း႐ုံးေရးစြမ္းရည္

တကၠသိုလ္ေန၀င္း

ျမန္မာ့ လြပ္လပ္ေရးသမိုင္းကို မွတ္တန္းတင္ေရးသားသည္ရွိေသာ္ ၁၉၄၇-ခုနွစ္ဆန္းက ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ေခါင္းေဆာင္ေသာ ျမန္မာကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ တစ္ဖြဲ႔သည္ ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးကိစၥအေရးဆိုရန္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွ ၿဗိတိန္နိဳင္ငံ၊ လန္ဒန္ၿမိဳ႕သို႔ သြားေရာက္ခဲ့သည္ကိုလည္းေကာင္း၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္တို႔ အဖြဲ႔နွင့္ ၿဗိတိသွ်နန္းရင္း၀န္ (၀န္ႀကီးခ်ဳပ္) မစၥတာအက္တလီဦးေဆာင္သည့္ ၿဗိတိသွ်ကိုယ္စာလွယ္အဖြဲ႔တို႔ ၁၉၄၇-ခုနွစ္၊ ဇန္န၀ါရီလ ၁၃ ရက္ေန႔မွစ၍ လန္ဒန္ၿမိဳ႕႐ိွ ကမၻာေက်ာ္ လိပ္စာတစ္ခုျဖစ္ေသာ အမွတ္ ၁၀၊ ေဒါင္းနင္းလမ္း (No. 10, Downing Street)တြင္ စတင္ေဆြးေႏြးခဲ့သည္ကို လည္းေကာင္း ခ်န္လွပ္ထားလိုက္ပါက ၿပီးျပည့္စုံမည္ မဟုတ္ေခ်။

ထိုနွစ္ဆန္းက သမုိင္းတြင္က်န္ရစ္မည့္ ရက္စြဲတစ္ခုကား ၁၉၄၇ ခုနွစ္၊ ဇန္န၀ါရီလ ၂၇ရက္ေန႔ပင္ ျဖစ္သည္။ အေၾကာင္းမူကား ထိုေန႔တြင္ ၿဗိတိသွ်အစိုးရက ျမန္မာနိဳင္ငံအား တစ္နွစ္အတြင္း လုံး၀လြပ္လပ္ေရး ေပးပါေတာ့မည္ဟု အာမခံခ်က္ေပးသည့္ ‘ေအာင္ဆန္း-အက္တလီစာခ်ဳပ္’ ကိုေအာင္ျမင္ေခ်ာေမာစြာ လက္မွတ္ေရးထိုး လိုက္ၾကေသာေၾကာင့္ပင္တည္း။

‘လုံး၀လြတ္လပ္ေရး’ ဆိုသည္မွာလည္း ျမန္မာျပည္မႏွင့္တကြ ေတာင္တန္းေဒသရွိ လူမ်ိဳးစုမ်ားေနထိုင္ရာေဒသ (ျပည္နယ္) မ်ား အပါအ၀င္ UNION ‘ယူနီယံ’ ေခၚ ‘ျပည္ေထာင္စု’ ပံုစံအျဖစ္ လြတ္လပ္ေရးေပးျခင္းကို ဆိုလိုေပသည္။

(မွတ္ခ်က္။      ။ ၂၇-၁-၄၇ ေန႔တြင္ ‘ေအာင္ဆန္း-အက္တလီစာခ်ဳပ္’ လက္မွတ္ေရးထိုးၿပီးေနာက္ ၁၉-၇-၄၇ ေန႔တြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္နွင့္ တကြ အေပါင္းအပါ အာဇာနည္ေခါင္းေဆာင္ႀကီးမ်ား လုပ္ၾကံခံရ၍ က်ဆုံးသြားလင့္ကစား ဗိုလ္ခ်ဳပ္၏ ဦးေဆာင္မွဳျဖင့္ ေဆြးေႏြးေတာင္းဆိုရာမွ ရ႐ွိခဲ့ေသာ ‘ေအာင္ဆန္း-အက္တလီစာခ်ဳပ္’သည္ ပ်က္ျပယ္မသြားခဲ့ပါေခ်။ ၁၉၄၇-ခုနွစ္၊ ဇူလုိင္လ ၁၉ ရက္ေန႔ ညပိုင္းမွာပင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းေနရာ ဆက္ခံရန္၊ တာ၀န္ဆက္လက္ယူရန္ ၿဗိတိသွ်ဘုရင္ခံက ဖဆပလအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ဒုတိယဥကၠ႒ သခင္နဳ (ဦးနဳ)ကို ဖိတ္ေခၚခန္႔ထားၿပီးေနာက္ မၾကာမီ ဦးနဳ ကိုယ္တိုင္ ၿဗိတိသွ်အစိုးရ၏ ဖိတ္ေခၚခ်က္အရ လန္ဒန္ၿမိဳ႕သို႔ သြားေရာက္၍ လြတ္လပ္ေရးအၿပီးသတ္ အစီအစဥ္အျဖစ္ ‘နဳ-အက္တလီစာခ်ဳပ္’ကို လက္မွတ္ေရးထိုးနိဳင္ခဲ့ပါသည္။)

မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ ‘တစ္နွစ္အတြင္း လုံး၀လြတ္လပ္ေရးေပးပါမည္’ ဟု ၿဗိတိသွ် အစိုးရက အာမခံခ်က္ေပးခဲ့သည့္ ‘ေအာင္ဆန္း-အက္တလီစာခ်ဳပ္’ အရ ျမန္မာနိဳင္ငံသည္ ၁၉၄၈-ခု၊ ဇန္န၀ါရီ ၄ ရက္ေန႔၊ နံနက္ ၄နာရီ မိနစ္၂၀ မွစ၍ ‘ျပည္ေထာင္စုသမၼတနိဳင္ငံ’ အျဖစ္ လြတ္လပ္ေသာ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပိုင္နိဳင္ငံ ျဖစ္လာခဲ့ေသာေၾကာင့္ ယင္းသို႔ တကယ္လြတ္လပ္ေရးရခ်ိန္၌ သူ အသက္ထင္႐ွား မ႐ွိေတာ့လင့္ကစား သူ၏ဦးေဆာင္ႀကိဳးပမ္းမွဳေၾကာင့္ လြတ္လပ္ေရးရခဲ့ျခင္းျဖစ္ေလရာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းအား ‘လြတ္လပ္ေရးဗိသုကာ’ ဟု ဂုဏ္ျပဳတင္စား ေခၚေ၀ၚေနၾကျခင္းျဖစ္သည္။

ယေန႔လူငယ္မ်ား အထူး သိ႐ွိမွတ္သားၾကေစခ်င္သည္ကား လြတ္လပ္ေရး အတြက္ ၂၇-၁-၄၇ ေန႔က လန္ဒန္ၿမိဳ႕တြင္ လက္မွတ္ေရးထိုး ခ်ဳပ္ဆိုခဲ့ေသာ ‘ေအာင္ဆန္း-အက္တလီစာခ်ဳပ္’ကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းအေနျဖင့္ အခက္အခဲမ႐ွိ လြယ္ကူေခ်ာေမာစြာ ခ်ဳပ္ဆိုနိဳင္ခဲ့ျခင္း မဟုတ္ဟူေသာ အခ်က္ပင္တည္း။

*        *        *

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းသည္ လန္ဒန္ၿမိဳ႕သို႔ေရာက္ၿပီး ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ မစၥတာအက္တလီ ေခါင္းေဆာင္ေသာ ၿဗိတိသွ်အစုိးရအဖြဲ႔နွင့္ စတင္ေဆြးေႏြးၾကသည့္ ၁၉၄၇-ခု၊ ဇန္န၀ါရီလ ၁၃ ရက္ေန႔ကပင္ သူ၏လိုလားခ်က္ကို ဘြင္းဘြင္းနွင့္ ျပတ္သားစြာပင္ ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။ သူ႔အေနျဖင့္ ျမန္မာနိဳင္ငံ ျပည္မအတြက္သာမက ေတာင္တန္ေဒသ႐ွိ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုအတြက္ပါ ကိုယ္စားျပဳ၍ လာေရာက္ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ လိုခ်င္သည့္ လြတ္လပ္ေရးပုံစံကလည္း ျပည္မနွင့္ ေတာင္တန္းေဒသေန လူမ်ိဳးစုမ်ား၏ ေဒသနယ္ပယ္ (ျပည္နယ္) မ်ား စုေပါင္းဖြဲ႔စည္းအပ္သည့္ UNION ‘ျပည္ေထာင္စု’ အသြင္မ်ိဳးျဖစ္ေၾကာင္းကို ရဲ၀ံ့ျပတ္သားစြာ ေျပာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ယင္းသို႔ ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ စတင္အေရးဆိုေနဆဲမွာပင္ အေနွာက္အယွက္၊ အထစ္အေငါ့တစ္ခု ေပၚလာပါေတာ့သည္။

ယင္းကား ၿဗိတိသွ် အစိုးရထံသို႔ ျမန္မာနိဳင္ငံမွ ေၾကးနန္းတစ္ေစာင္ ေရာက္လာျခင္းျဖစ္သည္။ ေၾကးနန္းစာတြင္ ယခု လန္ဒန္ေရာက္ေနသူ ေအာင္ဆန္းသည္ ေတာင္တန္ေဒသ တုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုမ်ားကို ကိုယ္စားမျပဳ၊ အထူးသျဖင့္ ႐ွမ္းျပည္နယ္ကို ကိုယ္စားျပဳသူမဟုတ္၊ ျမန္မာျပည္မ၏ ကိုယ္စားလွယ္သာျဖစ္ေၾကာင္း ပါ႐ွိလာၿပီး ေၾကးနန္းစာ၏ ေအာက္တြင္ ႐ွမ္းေစာ္ဘြားနွစ္ဦး၏ အမည္ ပါလာသည္။

ဤတြင္ ၿဗိတိသွ် အစိုးရက အဆိုပါ ေၾကနန္းစာကိုျပၿပီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းအား ‘မင္းေျပာသလုိ တိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစုမ်ားကို ကိုယ္စားျပဳ အေရးဆိုပိုင္ခြင့္မ႐ွိ’ဟု ေျပာပါသည္။

ေၾကးနန္းစာေၾကာင့္ သခင္ျမစေသာ ျမန္မာကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔၀င္မ်ားသည္ အထူးစိုးရိမ္ တုန္လွဳပ္သြားေသာ္လည္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းကမွဳ ယခုေၾကနန္း႐ုိက္သူ ေစာ္ဘြားနွစ္ဦးသည္ လူနည္းစုသာျဖစ္ေၾကာင္းသိသျဖင့္ ဣေႁႏၵမပ်က္ေခ်။

႐ွမ္းေစာ္ဘြားနွစ္ဦးက ၿဗိတိသွ်အစိုရထံ ေၾကးနန္း႐ုိက္လိုက္ေၾကာင္းကို ရန္ကုန္ၿမိဳ႕႐ွိ ဖဆပလ႒ာနခ်ဳပ္မွ တာ၀န္႐ွိလူႀကီးမ်ားက ၾကားသိရေလရာ ခ်က္ခ်င္းပင္ တန္ျပန္လွဳပ္႐ွားမွဳတစ္ခုကို ျပဳလုပ္ၾကပါသည္။

႐ွမ္းျပည္နယ္ လြတ္လပ္ေရးအဖြဲ႔ခ်ဳပ္မွ ဦးတင္ေအး (ေနာက္ပိုင္း နိဳင္ငံေတာ္ ေကာင္စီ၀င္)၊ ဦးထြန္းျမင့္ (ေတာင္ႀကီး) တို႔ႏွင့္တိုင္ပင္၍ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းအား အေလးအနက္ ေထာက္ခံသည့္ လူထုစည္းေ၀းပြဲတစ္ရပ္ ျပဳလုပ္ရန္ ဗိုလ္မွဳးေအာင္ (ရဲေဘာ္သံုးက်ိပ္)၊ ဗိုလ္ထြန္းလင္း (ျပည္သူ႔ရဲေဘာ္) နွင့္ ဦးေဖခင္ (ေနာက္ပိုင္းသံအမတ္ႀကီး၊ အၿငိမ္းစား) တို႔အား ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕သို႔ ေစလႊတ္လိုက္ပါသည္။

ဦးတင္ေအးနွင့္ ဦးထြန္းျမင့္ (ေတာင္ႀကီး) တို႔သည္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၏ ေခါင္းေဆာင္မွဳကို အႂကႊင္းမဲ့ လက္ခံ ယုံၾကည္သူမ်ားျဖစ္သည့္ျပင္ အလြန္တက္ႂကြေသာ လူငယ္မ်ားျဖစ္သည့္အေလ်ာက္ သူတို႔ေခါင္းေဆာင္သည့္ ႐ွမ္းျပည္နယ္ လြတ္လပ္ေရးအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ သည္ ႐ွမ္းျပည္နယ္တြင္ အထူးၾသဇာေညာင္းၿပီး လူငယ္ထုအား စည္း႐ံုးသိမ္းသြင္းနိဳင္ခဲ့ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဦးတင္ေအး အမွဳးျပဳေသာ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားက ျပည္နယ္အတြင္း႐ွိ ၿမိဳ႕နယ္အဖြဲ႔ခြဲမ်ားအား ေစာ္ဘြားနွစ္ဦး ဘိလပ္သို႔ ေၾကးနန္း႐ိုက္ျခင္းကို ကန္႔ကြက္႐ွဳတ္ခ်သည့္ အစည္းအေ၀းမ်ား ျပဳလုပ္၍ ဆႏၵ ျပၾက႐န္ ၫႊန္ၾကားလုိက္သည္။ ထို႔ျပင္ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕နယ္တြင္ လူတန္းစား အလႊာအသီးသီးပါ၀င္ သည့္ လူထုစည္းေ၀းပြဲႀကီးတစ္ရပ္ က်င္းပရန္ စီစဥ္လိုက္သည္။ ယင္းလူထုစည္းေ၀းပြဲသို႔ တက္ေရာက္သူလူဦးေရမွာ ႏွစ္ေထာင္ေက်ာ္႐ွိရာ ျမန္မာျပည္မတြင္ဆိုလွ်င္ ပရိတ္သတ္ မမ်ားလွဟုဆိုနိဳင္ေသာ္လည္း ႐ွမ္းျပည္နယ္အဖုိ႔မွာမူ မၾကံဳစဖူး ထူးကဲစြာ အင္အားျပလိုက္ေသာ ဆႏၵျပမွဳ သို႔မဟုတ္ နိဳင္ငံေရးလွဳပ္ရွားမွဳႀကီးတစ္ရပ္ ျဖစ္ခဲ့သည္။ ယင္းအစည္းအေ၀းႀကီးက ရွမ္းျပည္နယ္အေနျဖင့္ ျမန္မာျပည္မႏွင့္အတူ တစ္ၿပိဳင္တည္း လုံး၀လြတ္လပ္ေရး ေတာင္းဆိုေၾကာင္းႏွင့္ ျပည္မႏွင့္အတူ ေတာင္တန္းေဒသ ျပည္နယ္မ်ား စုေပါင္းဖြဲ႔စည္းအပ္ေသာ ‘ျပည္ေထာင္စု’ အသြင္ျဖင့္ လုံး၀လြတ္လပ္ေရးရလုိေၾကာင္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၏ ေတာင္းဆိုခ်က္ကို အႂကြင္းမဲ့ေထာင္ခံပါေၾကာင္း တခဲနက္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်လိုက္ပါသည္။ အစည္းအေ၀းကို ေႂကြးေၾကာ္သံမ်ားျဖင့္ ႐ုတ္သိမ္း၍ စနစ္တက် တန္းစီလွည့္လည္ကာ ၿဗိတိသွ်အစိုရ ေတာင္တန္ေဒသ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး႐ုံးေ႐ွ႕သို႔သြားၿပီး ကိုလိုနီနယ္ခ်ဲ႕ဆန္႔က်င္ေရး ေႂကြးေၾကာ္သံမ်ား ဟစ္ေအာ္ေႂကြးေၾကာ္ ဆႏၵျပခဲ့ၾကေသးသည္။ ဤကား ႐ွမ္းျပည္နယ္ သမိုင္းတြင္ ပထမဆုံးအႀကိမ္ ျပည္သူလူထု၏ နိဳင္ငံေရး ဆႏၵျပမွဳႀကီးပင္ ျဖစ္ေတာ့သည္။

ထုိေန႔မွာပင္ ဦးတင္ေအး၊ ဦးေဖခင္တို႔ အဖြဲ႔က ရန္ကုန္ ဖဆပလ ႒ာနခ်ဳပ္ႏွင့္ လန္ဒန္ၿမိဳ႕ေရာက္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းတို႔ထံသို႔ လူထုစည္းေ၀းပြဲႀကီး၏ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကို အျမန္ေၾကးနန္း႐ိုက္ အေၾကာင္းၾကားလိုက္ၾကသည္။

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ကလည္း ၿဗိတိသွ်၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ မစၥတာအက္တလီအား ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕ လူထုအစည္းအေ၀းႀကီးမွ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကို ထုတ္ျပလိုက္ေသာအခါ ‘ေအာင္ဆန္းသည္ ရွမ္းျပည္နယ္ကို ကုိယ္စားမျပဳ’ ဟူေသာ ေစာ္ဘြားနွစ္ဦး၏ ေၾကးနန္းသည္ အလုိအေလ်ာက္ ပ်က္ျပယ္သြားေလေတာ့သည္။

သို႔ႏွင့္ပင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္တုိ႔ ျမန္မာကုိယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ႏွင့္ ၿဗိတိသွ် အစိုရတို႔ ညွိႏွိဳင္း ေဆြးေႏြးပြဲ ဆက္လက္က်င္းပနိဳင္ခဲ့ရာ ေနာက္ဆုံး၌  ၿဗိတိသွ်တို႔သည္ မတတ္သာေတာ့ဘဲ ျမန္မာနိဳင္ငံအား ‘ျပည္ေထာင္စု’ ပံုစံျဖင့္ လုံး၀လြတ္လပ္ေရးေပးရန္ သေဘာတူေၾကာင္း အတည္ျပဳသည့္ ‘ေအာင္ဆန္း-အက္တလီစာခ်ဳပ္’ ကို ၂၇-၁-၄၇ ေန႔တြင္ လက္မွတ္ေရးထိုး ခ်ဳပ္ဆိုလိုက္ရေတာ့သည္။

သို႔ရာတြင္ မစၥတာ အက္တလီဦးေဆာင္ေသာ ၿဗိတိသွ်အစိုးရသည္ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္း ‘ခ်ာခ်ီ’ ဦးေဆာင္သည့္ ‘ကြန္ဆာေဗးတစ္’ ပါတီ၏ ဖိအားေပးမွဳေၾကာင့္ ‘ေအာင္ဆန္း-အက္တလီစာခ်ဳပ္’ တြင္ မသိမသာ လွည့္ကြက္သဖြယ္ ‘၀ွက္ဖဲ’ တစ္ခု ထည့္သြင္းေရးသားထားေလသည္။ ယင္း ‘၀ွက္ဖဲ’ ကေတာ့ ဤသို႔ျဖစ္သည္။

‘ေအာင္ဆန္း-အက္တလီစာခ်ဳပ္’ ၏ အပိုဒ္ ၃(ဂ) တြင္ –

          ‘ေတာင္တန္းေဒသ ျပည္နယ္မ်ားအတြက္မူ သက္ဆုိင္ရာ လူမ်ိဳးစု ေခါင္းေဆာင္မ်ားကိုယ္တုိင္က ျမန္မာျပည္မနွင့္အတူ လြတ္လပ္ေရး ရယူကာ ‘ယူနီယံ’ ေခၚ ျပည္ေထာင္စုပံုစံျဖင့္ ေနလုိေၾကာင္း အခုိင္အမာ စာခ်ဳပ္တစ္ခု လက္မွတ္ေရးထုိးေပးၾကရမည္’ ဟု ထည့္သြင္းထားျခင္းပင္ျဖစ္သည္။

          ဤကား ေတာင္တန္းေဒသမွ တုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုမ်ား ေနထုိင္ရာ ျပည္နယ္မ်ားနွင့္ ပတ္သက္၍ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းအား ‘စိန္ေခၚ’ လိုက္ျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ကလည္း ယင္းစိန္ေခၚခ်က္ကို ရဲ၀ံစြာပင္ လက္ခံကာ ၁၉၄၇-ခုနွစ္၊ ေဖေဖၚ၀ါရီလ ၂ ရက္ေန႔ အေရာက္ ရန္ကုန္သို႔ ျပန္လာခဲ့ပါသည္။

*        *        *

          ထိုအခ်ိန္၌ တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးစုေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ စုံညီအစည္းအေ၀းကို ႐ွမ္းျပည္နယ္ ပင္လုံၿမိဳ႕၌ ေဖေဖၚ၀ါရီလ ၁၂ ရက္ေန႔တြင္ က်င္းပရန္ စီစဥ္ထားၿပီးျဖစ္ရာ ၿဗိတိသွ်တို႔က ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းအား အဆိုပါ ‘ပင္လုံအစည္းအေ၀း၌ လူမ်ိဳးစု ေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ သေဘာတူ လက္ခံေၾကာင္းစာခ်ဳပ္ လက္မွတ္ေရးထိုးေအာင္ တတ္နိဳင္လွ်င္ လုပ္ျပပါေလာ့’ ဟုစိန္ေခၚလိုက္ျခင္းပင္ျဖစ္သည္။

          ဗိုလ္ခ်ဳပ္တို႔ ၿဗိတိန္နိဳင္ငံေရာက္ေနခ်ိန္တြင္ ျမန္မာျပည္ရွိ ၿဗိတိသွ်အစိုရ ေတာင္တန္းေဒသ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး႒ာနမွ ‘စတီဗင္ဆင္’ဆိုသူ ဦးေဆာင္ေသာ နယ္ခ်ဲ႕လက္ပါးေစမ်ားသည္ တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးစုေခါင္းေဆာင္မ်ားအား နည္းမ်ိဳးစုံျဖင့္ ေသြးခြဲေနခဲ့ၾကသည္။

          ‘ေအာင္ဆန္းတို႔ မယုံၾကနဲ႔၊ သူနဲ႔ေပါင္းရင္ ခင္ဗ်ားတို႔ ဒုကၡေရာက္မွာပဲ၊ ၿဗိတိသွ်အုပ္စိုးမွဳ ေအာက္မွာပဲေနမွ ခင္ဗ်ားတို႔သက္သာမယ္’ စသည္ျဖင့္ ေျခထုိးေသြးခြဲသလို တစ္ဖက္ကလည္း နိဳင္ငံျခားမွ အေကာင္းဆုံး အရက္ယမကာမ်ား၊ စားေကာင္းေသာက္ဖြယ္မ်ားျဖင့္ ျဖားေယာင္းစည္း႐ုံးမွဳေၾကာင့္ လူမ်ိဳးစုေခါင္းေဆာင္အခ်ဳိ႕သည္ ေဖေဖၚ၀ါရီ ၁၂ ရက္ေန႔တြင္ ပင္လုံစာခ်ဳပ္ လက္မွတ္ထိုးသင့္၊ မထိုးသင့္ စဥ္းစားရာ၌ ေတြေ၀လ်က္ ႐ွိၾကသည္။

          ထို႔ေၾကာင့္လည္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္သည္ လန္ဒန္ၿမိဳ႕၌ တစ္လလုံးလုံး အလြန္ပင္ပန္းစြာ အလုပ္ လုပ္ခဲ့ရၿပီးေနာက္ ရန္ကုန္ျပန္ေရာက္ေသာအခါ အနားယူ အပန္းေျဖရန္ပင္ စိတ္မကူးေတာ့ဘဲ ပင္လုံသို႔ ေဖေဖၚ၀ါရီလ ၈ ရက္ေန႔အေရာက္ ခရီးထြက္ခဲ့ပါသည္။

          ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ပင္လုံသို႔ေရာက္သြားခ်ိန္၌ အေျခအေနမွာ ေဖေဖၚ၀ါရီလ ၁၂ ရက္ေန႔ က်င္းပမည့္ ပင္လုံညီလာခံႀကီးတြင္ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစု ေခါင္းေဆာင္မ်ား စည္းလုံးညီညြတ္စြာျဖင့္ လက္မွတ္ေရးထုိးၾကပါ့မလား ဟုစိုးရိမ္ဖြယ္ ျဖစ္ေနသည္မွာ အမွန္ပင္ ျဖစ္ပါသည္။

          ယင္းအေျခအေနကို ေကာင္းစြာသိၿပီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၏ ေခါင္းေဆာင္မွဳကို အႂကြင္းမဲ့ယုံၾကည္ေထာက္ခံသူ ကခ်င္ေခါင္းေဆာင္ ဆမားဒူ၀ါဆင္၀ါးေနာင္၊ မိုင္းပြန္ေစာ္ဘြားႀကီး (အာဇာနည္ေခါင္းေဆာင္) ႏွင့္တကြ ႐ွမ္းျပည္လြတ္လပ္ေရးအဖြဲ႔မွ ဦးတင္ေအး၊ ဦးထြန္းျမင့္ (ေတာင္ႀကီး)၊ အိုင္စီအက္စ္ ဦးတင္ထြဋ္၊ ဦးေဖခင္ စေသာပုဂၢိဳလ္မ်ားက ပင္လုံေရာက္ ကိုယ္စာလွယ္မ်ားအား အလ်င္အျမန္ စည္း႐ုံးလွဳပ္ရွားမွဳျဖင့္ နွစ္နာရီ အတြင္း ကိုယ္စားလွယ္ေပါင္းစုံပါ၀င္ေသာ အစည္းအေ၀းတစ္ခု ျဖစ္ေျမာက္သြားပါေတာ့သည္။

          ယင္းအစည္းအေ၀းသို႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ကိုယ္တိုင္တက္ေရာက္ၿပီး ‘ယူနီယံ’ ေခၚ ျပည္ေထာင္စု အသြင္ျဖင့္ ျပည္နယ္မ်ားနွင့္ ျပည္မတို႔ ပူးေပါင္းဖြဲ႔လ်က္ လြတ္လပ္ေရး ရယူျခင္းသည္သာလွ်င္ အေကာင္းဆုံးျဖစ္ေၾကာင္း အခ်က္အလက္ စုံလင္စြာျဖင့္ ႐ွင္းလင္းေျပာျပရာ အားလုံးက နားလည္သေဘာေပါက္သြားၿပီး လက္ခံသေဘာတူညီသြားၾကေလသည္။

          ထိုေန႔ကား ၁၉၄၇-ခုႏွစ္၊ ေဖေဖၚ၀ါရီလ ၁၁ ရက္ေန႔ပင္ျဖစ္သည္။

          တစ္နည္းအားျဖင့္ ျပည္ေထာင္စုေန႔ (ေဖေဖၚ၀ါရီလ ၁၂) ျဖစ္ေပၚလာေစသည့္ ပင္လုံညီညြတ္ေရး စာခ်ဳပ္ႀကီး ျဖစ္ေျမာက္ေအာင္ျမင္ရန္ ေဖေဖၚ၀ါရီလ ၁၁ ရက္ေန႔ ညေနက်မွပင္ ေသခ်ာသြားခဲ့ပါသည္။

          ထုိအခ်ိန္၌ ‘စတီဗင္ဆင္’ ဦးေဆာင္ေသာ ၿဗိတိသွ်နယ္ခ်ဲ႕လက္ပါးေစအုပ္စုကေတာ့ ေနာက္ဆုံးအေျခအေနကို မသိၾကေသး။ သူတို႔ေသြးခြဲ ေျခထိုးထားသည့္အတိုင္း ပင္လုံစာခ်ဳပ္ မည္သို႔မွ ျဖစ္ေျမာက္နိဳင္မည္ မဟုတ္ဟု တထစ္ခ် ထင္ေနၾကဆဲပင္ ျဖစ္သည္။

          တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစု ေခါင္းေဆာင္မ်ားနွင့္တကြ ကခ်င္ဒူ၀ါမ်ား၊ ရွမ္ျပည္နယ္မွ နယ္႐ွင္ေစာ္ဘြားမ်ားသည္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္၏ နွလုံးသားအတြင္း အခိုင္အမာ ကိန္းေအာင္းေနသည့္ ‘ျပည္ေထာင္စုစိတ္ဓါတ္’ အေၾကာင္း ေကာင္းစြာသိျမင္ သေဘာေပါက္သြားၾကၿပီ ျဖစ္ေလသည္။

          ထို႔ေၾကာင္ပင္ ေနာက္တစ္ေန႔ ေဖေဖၚ၀ါရီလ ၁၂ ရက္ နံနက္ ၁၀ နာရီအခ်ိန္တြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း အမွဳးျပဳေသာ ကိုယ္စာလွယ္ ၂၂ဦး တုိ႔သည္ သမိုင္း၀င္ ‘ပင္လုံညီညြတ္ေရး စာခ်ဳပ္ႀကီး’ ကို တစ္ေယာက္ၿပီးတေယာက္ ဆက္တိုက္ လက္မွတ္ေရးထုိးလိုက္ၾကသည္။

          ဤကား ၁၉၄၂-ခုနွစ္ ဗမာ့လြတ္လပ္ေရး တပ္မေတာ္ (ဘီအုိင္ေအ) ေခတ္မွစ၍ ဗိုလ္ခ်ဳပ္အေနျဖင့္ အထူးႀကိဳးစာ တည္ေဆာက္ခဲ့ေသာ တုိင္းရင္းသားစည္းလုံးညီညြတ္ေရး၊ စစ္ၿပီးေခတ္ ဖဆပလ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ သို႔မဟုတ္ အမ်ိဳးသားတပ္ဦးႀကီး၏ ဥကၠ႒အျဖစ္ တုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစု မ်ားအား တရင္းတနီွး စည္း႐ုံးခဲ့ျခင္း၊ (၂၆-၉-၄၆) ေန႔တြင္ အစိုးရ အာဏာရရွိၿပီး ေနာက္တြင္လည္း ေတာင္တန္းေဒသမ်ားသို႔ ကိုယ္တိုင္သြားေရာက္လ်က္ ေသြးခ်င္းလူမ်ိဳးစုမ်ားအား အပင္ပန္းခံ စည္း႐ုံးခဲ့ျခင္းတို႔၏ ရလဒ္ပင္တည္း။

          တစ္နည္းအားျဖင့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္သည္ သူ၏ စည္း႐ုံးေရးစြမ္းရည္ျဖင့္ ‘ျပည္ေထာင္စုသမၼတ ျမန္မာနိဳင္ငံေတာ္’ ဟူေသာ လြတ္လပ္သည့္ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပိုင္ နိဳင္ငံတစ္နိဳင္ငံကို ကမၻာ့ေျမပုံေပၚတြင္ ထင္႐ွား ေပၚလြင္စြာ ေရးဆြဲဖန္တီးနိဳင္ခဲ့ျခင္းပင္ ျဖစ္ပါသတည္း။

စတိုင္သစ္မဂၢဇင္း (ေဖေဖၚ၀ါရီ-၁၉၉၅)

*        *        *

ကိုေအာင္ေက်ာ္ဟာ ျမန္မာစာေပကုိ အလြန္တန္ဖိုးထားၿပီး၊ ျမန္မာစာ အေရးအသားလည္း အလြန္ေကာင္းမြန္တယ္ လို္႔လူသိမ်ားခဲ့သူပါ။ စိတ္ေနဓါတ္ခံ ျပင္းထန္ၿပီး၊ အမ်ိဳးသားေရးလည္း သူမတူေအာင္ နိဳးၾကားသူျဖစ္လို႔ မိမိရဲ႕ စာေပအစြမ္း နွင့္ အမ်ိဳးသားေရးလွဳံ႕ေဆာ္မွဳေတြမွာ ေ႐ွ႕တန္းကပါ၀င္ခဲ့လုိ႔္ တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသားသမၼဂၢတြင္ သာမက၊ ဗမာနိဳင္ငံလုံးဆိုင္ရာ ေက်ာင္းသား သမၼဂၢတြင္၌ပါ အလုပ္အမွဳေဆာင္အျဖစ္ ေ႐ြးခ်ယ္တင္ေျမွာက္ခ်င္း ခံခဲ့ရပါတယ္။ ဂ်ပ္ဆင္ေကာလိပ္^၁ကုိ ေျခခ်လိုက္တာနွင့္ ခုံဖိနပ္စီးကာ ပင္နီတိုက္ပံုကို၀တ္ၿပီး ကတုံးဆံေထာက္နွင့္ ကိုေအာင္ေက်ာ္ရဲ႕ “ဒို႔ဗမာ” အဘိဓမၼာကို ၾကားရမွာပါ။

ကုိေအာင္ေက်ာ္၌ အျခားေခတ္ၿပိဳင္ သခင္ေက်ာင္းသားမ်ား ျဖစ္သည့္ သခင္ေအာင္ဆန္း^၂၊ သခင္နဳ^၃၊ သခင္လွေဖ^၄၊ ကိုထြန္း႐ွိန္^၅ အစ႐ွိသူတို႔နွင့္ မတူ ကြဲျပား ခ်က္ေလးေတြလည္း ႐ွိပါေသးတယ္။ ထုိအခါက တကၠသိုလ္မွ ေက်ာင္းသား အမ်ားစုဟာ လက္၀ဲယိမ္း ၾကေသာ္လည္း ကိုေအာင္ေက်ာ္ကေတာ့ ပါေတာ္မူ မင္းနွစ္ပါး ကို သတိရေနပါေသးတယ္။ ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၃၀၀ခု၊ တန္ေဆာင္မုန္းလျပည့္ေက်ာ္ (၈) ရက္ ပါေတာ္မူေန႔ မွာ၊ ဗ.က.သ နွင့္ တ.က.သ တို႔မွ မည္သည့္အထိန္းအမွတ္ပြဲမ်ား မလုပ္ေသာ္လည္း၊ ကိုေအာင္ေက်ာ္တဦးတည္း မိမိရဲ႕ အခန္းတြင္းမွေန၍ အစာမစား၊ စကားမေျပာပဲ ပါေတာ္မူေန႔ အထိမ္းအမွတ္ပြဲက်င္းပခဲ့ပါတယ္။ အခန္း၀ မွာလည္း “ဤေန႔ ဤရက္ကား ငါတို႔ အ႐ွင္နွစ္ပါး ပါေတာ္မူေသာ ေန႔ျဖစ္သည္။ သတိရၾကပါ။” ဟုလည္း ခ်ိတ္ဆြဲ အသိေပးခဲ့ပါတယ္။ ကိုေအာင္ေက်ာ္၏ သ႐ုပ္ျပမွဳေၾကာင့္ ၎နွစ္ အမ်ိဳးသားေအာင္ပြဲေန႔ကို ရန္ကုန္တကၠသိုလ္သမၼဂၢက ခ်ိမ့္ခ်မ့္သဲ က်င္းပျဖစ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ၁၃၀၀ျပည့္ ကုလား-ဗမာ အဓိက႐ုဏ္းမ်ားအတြင္းကလည္း ကုလားမ်ားနွင့္ တေယာက္ခ်င္း ထြက္ခ်မည္လုပ္၍ ဗ.က.သ မွ လုပ္ေဖၚကိုင္ဖက္မ်ားကပင္ ၀ိုင္းဆြဲထားရေလာက္ေအာင္ အမ်ိဳးသားေရးစိတ္ဓါတ္ႀကီးေသာ ကိုေအာင္ေက်ာ္ပါ။ မိမိကိုယ္တိုင္လည္း ဗမာမွဳကို ေလးစားသလုိ၊ အျခားေသာ ေယာက်္ားေလး၊ မိန္းကေလးမ်ား လက္ပြန္းတတည္း ဆက္ဆံျခင္း ကိုလည္းမႀကိဳက္ခဲ့။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ေယာက်္ားေလးမ်ား နွင့္ မိန္းကေလးမ်ား အတူတြဲကေသာ ဧည့္ခံပြဲမ်ား ကို သပိတ္ေမွာက္႐ုံသာမက၊ ေကာလိပ္ ဆရာ၊ ဆရာမ မ်ားက်င္းပေသာ Ball Dance Parties မ်ားကိုပါ ခဲနွင့္ေပါက္ခဲ့တယ္လုိ႔ ေျပာစမွတ္ ႐ွိပါတယ္။ လြတ္လပ္ေရးရယူေရး၌လည္း ၎က ရန္သူတို႔နွင့္ တေယာက္ခ်င္း အသက္အေသခံ တိုက္ပြဲ၀င္ရမည္လုိ႔လည္း အယူဆြဲခဲ့ပါတယ္။ ေနာင္မွ ကိုဘဟိန္း^၆၊ ကိုလွေ႐ႊ^၇တို႔က နားခ်၍ လက္ေလွ်ာ့သြားခဲ့ ရပါတယ္။ ဤကဲ့သို႔ ရဲရဲေတာက္ ေကာလိပ္ေက်ာင္းသား ကိုေအာင္ေက်ာ္ရဲ႕ ေမာ္ကြန္း၀င္ နိဂုံးကိုေတာ့ ၁၃၀၀ျပည့္ ေရနံေျမသပိတ္ႀကီးက ဖန္တီးေပးလိုက္ပါေတာ့တယ္။

၁၉၃၈ခုနွစ္၊ နို၀င္ဘာလ (၃၀) ရက္ေန႔တြင္ ေခ်ာက္ေရနံေျမမွ သပိတ္တပ္ႀကီး ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သို႔ သခင္ဘုိးလွႀကီး၏ဦးေဆာင္မွဳျဖင့္ စတင္ ခ်ီတက္လာခဲ့ပါတယ္။ ဒီလိုခ်ီတက္လာတာကို ေဒါက္တာဘေမာ္^၈ရဲ႕ ဘုရင္ခံအလုပ္အမွဳေဆာင္အဖြဲ႔က ႐ွံဳခ်လိုက္ၿပီး ၿဗိတိသွ် အာဏာပိုင္ ေတြက ၿဖိဳခြင္းမယ္ဆိုတဲ့ သတင္းရလို႔ ဗ.က.သ က သပိတ္တပ္ႀကီး နွင့္ ပူးေပါင္းပါ၀င္ရန္ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္မ်ားျဖစ္သည့္ ကိုဘဟိန္း နွင့္ ကိုဗေဆြတို႔ကို မေကြးၿမိဳ႕သို႔ေစလႊတ္ ခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၃၈ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ (၁၁) ရက္ေန႔မွာ ကိုဘဟိန္း နွင့္ ကိုဗေဆြတို႔ မေကြးမွာ အဖမ္းခံရတယ္ ဆုိသည့္သတင္း ဗ.က.သ ဌာနခ်ဳပ္ကိုေရာက္လာခဲ့ပါေတာ့တယ္။ ဤသို႔နွင့္၊ သမၼဂၢမွ အာဏာဖီဆန္ပြဲလုပ္ရန္ ဆုံးျဖတ္လိုက္ၿပီး ဒီဇင္ဘာ (၁၅) ရက္ေန႔ မွာ ေအာင္ျမင္စြာ က်င္းပနိဳင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဘေမာ္အစိုးရက ေတာင္သူလယ္သမား၊ အလုပ္သမား၊ ေက်ာင္းသားမ်ားရဲ႕ေတာင္းဆိုခ်က္မ်ားကို မလိုက္ေလွ်ာသည့္အတြက္၊ ေက်ာင္းသားမ်ားက အာဏာဖီဆန္ပြဲထက္ ျပင္းထန္သည့္ အစီအစည္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္ ဆုံးျဖတ္လိုက္ၾကပါေတာ့တယ္။

၁၉၃၈ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ (၁၆) ရက္ ည ၁၁ နာရီခန္႔တြင္ ဗ.က.သ စာၾကည့္တိုက္၌ ဗဟိုအလုပ္အမွဳေဆာင္ အဖြဲ႔၀င္အခ်ိဳ႕နွင့္ “ဗိုလ္” စာရင္း၀င္ ေက်ာင္းသားတစု ၿဗိတိသွ်အစိုးရ၏ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပင္မ ျဖစ္ေသာ အတြင္း၀န္႐ံုးကို (၂၀) ရက္ေန႔၌ ၀ိုင္းရံဆႏၵျပရန္ တိုင္ပင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ကိုေအာင္ေက်ာ္နွင့္ သံမဏိတပ္^၉မွဳး ကိုထြန္း႐ိွန္တို႔ မွာ စိတ္လွဳပ္႐ွားလြန္း၍ စကားပင္းမေျပာနိဳင္ခဲ့ၾက။

၁၉၃၈ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ (၂၀) ရက္ မနက္ ၈ နာရီတြင္ သမၼဂၢအေဆာက္အဦးထဲမွ ကိုလွေ႐ႊ၏ “ဒီေန႔ဗမာ့ရာဇ၀င္မွာတြင္မည့္ေျခလွမ္းကိုစမယ္။ ခ်ဳပ္ခ်ယ္တဲ့ ဥပေဒကိုဆန္႔က်င္မယ္။ က်ဳပ္တုိ႔ကို အစိုးရက ပစ္ရင္လည္းပစ္မယ္။ အဲဒါလိုက္မလား” ဟူေသာ အသံက ဟိန္း၍ထြက္လာပါတယ္။ ကိုလွေ႐ႊက ဥကၠ႒ေနရာမွာ၊ ေရွ႕တန္းမွာ ကိုထြန္း႐ွိန္၊ ကိုေအာင္ေက်ာ္၊ ကိုေအးေက်ာ္ နွင့္ သံမဏိတပ္ဗိုလ္မ်ား။ ေက်ာင္းသားမ်ားကလည္း “လိုက္မယ္။ လိုက္မယ္။” ဟုေၾကြးေၾကာ္ကာ စီတန္းထားေသာကားမ်ားဆီ ဦးတည္ေနၾကၿပီ။

စပတ္လမ္းမွာ ေက်ာင္းသားေပါင္း ၇၀၀၀ေက်ာ္ေလာက္ စုမိၾကကာ အတြင္း၀န္႐ုံး အ၀မ်ားအားလုံးကို စတင္ပိတ္ဆို႔လိုက္က်ပါေတာ့တယ္။ ကိုေအာင္ေက်ာ္ က စပတ္လမ္းနွင့္ ဖေရဇာလမ္း ေထာင့္မွေနကာ ေက်ာင္းသားမ်ားကိုစတင္ေနရာခ်ေပးပါတယ္။ ထို႔ေနာက္၊ ေက်ာင္းသားအေရး၊ ေတာင္သူလယ္သမား၊ အလုပ္သမားအေရးတို႔ကို စတင္ ေၾကြးေၾကာ္ ပါေတာ့တယ္။ ရဟန္း႐ွင္လူတို႔ကလည္း ၀ိုင္းအားေပးၾကပါတယ္။ ေန႔လည္ ၁၂ နာရီေလာက္မွာ ကိုလွေ႐ႊ က “ေအာင္ၿပီ” ေၾကြးေၾကာ္ကာ ဆႏၵျပပြဲ႐ုပ္သိမ္းၿပီး ဖေရဇာလမ္း^၁၀၊ ဂ်ဳဒါအီဇကယ္လမ္း^၁၁၊ ဒါလဟိုဇီလမ္း^၁၂တို႔မွ ေက်ာင္းသားမ်ားကိုစုေ၀းကာ စပတ္လမ္း^၁၃အတုိင္း ခ်ီတက္လာခဲ့ပါေတာ့တယ္။ ထုိအခ်ိန္မွာ ေဂၚရာျမင္းစီး စစ္ပုလိပ္မ်ား^၁၄ ခ်ီတက္လာကာ ေက်ာင္းသားထုကို ၀င္ေရာက္႐ိုက္နွက္ပါေတာ့တယ္။ ကိုလွေ႐ႊ ႏွင့္ ကိုေအာင္ေက်ာ္တို႔ နွစ္ေယာက္မွာ အနီးကပ္ဆုံး ႐ွိေနခဲ့ၾကၿပီး အျခားေက်ာင္းသားမ်ား ဖ႐ုိဖရဲ မျဖစ္ရန္ ႀကိဳးပန္းေနပါတယ္။ ရဲေဘာ္ေက်ာင္းသားမ်ား ကလည္း “အေရးေတာ္ပုံ ေအာင္ပါေစ”၊ “သခင္မ်ိဳးေဟ့ တို႔ဗမာ” စသည့္ တုိ႔ကို ဆက္လက္ ေၾကြးေၾကာ္လွ်က္ ေ႐ွ႕သို႔ ဆက္လက္ခ်ီတက္ခဲ့က်ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေဂၚရာျမင္းစီး စစ္ပုလိပ္မ်ားက ပိုမုိျပင္းထန္စြာ ၿဖိဳခြဲခဲ့လုိ႔ ေနာက္ဆုံး ေက်ာင္းသားတပ္ႀကီး လဲၿပိဳခဲ့ပါေတာ့တယ္။ ဥကၠ႒ ကိုလွေ႐ႊလည္း အကန္ ခံထားရလုိ႔ လမ္းေပၚမွာလဲေနပါတယ္။ ကိုလွေ႐ႊ ရဲ႕ ေဘးမွာ လဲေနတာကေတာ့ ကိုေအာင္ေက်ာ္ပါ။ ဦေခါင္းမွေသြးေတြ ဆက္တိုက္ယိုစီးေနရင္းမွပင္၊ ကုန္း ထကာ “ကိုလွေ႐ႊ၊ ကိုလွေ႐ႊ။ က်ဳပ္တို႔ေခါင္းေဆာင္းႀကီး ဘယ္လိုေနေသးလဲ။ အေရးေတာ္ပုံ ေအာင္ရမည္။” ဟု ေသြး႐ူးေသြးတန္းနွင့္၊ အသံကြဲႀကီးနင့္ ေအာ္ရင္း ျပန္လဲက်သြားပါတယ္္။ ေဘးမွေက်ာင္းသားမ်ား သူ႔ကို ရန္ကုန္ေဆး႐ုံႀကီးသို႔ အားခ်င္း ပို႔ေသာ္လည္း ေနရမရ၍ ဆင္နီတိုးရီးယမ္း^၁၅ သို႔ေျပာင္းေ႐ႊ႕ခဲ့ရပါတယ္။

ထိုေန႔ညက၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ႀကီးတခုလုံး တိတ္ဆိတ္ေနခဲ့ပါတယ္။ ရဟန္း႐ွင္လူတို႔လည္း မလွံဳ႕ေဆာ္ရပဲ အသံတိတ္ သပိတ္ေမွာက္ၾကပါတယ္။ ကိုေအာင္ေက်ာ္မွာေတာ့ တကၠသိုလ္ ဆင္နီတိုးရီးယမ္းက ခုတင္ေပၚမွာ သတိလစ္လွ်က္။ ကိုလွေ႐ႊလည္း ပုန္းေ႐ွာင္ေနရသည့္ၾကားမွ သူ႔ရဲေဘာ္ ကိုေအာင္ေက်ာ္အတြက္ ရင္တဖုိဖုိနွင့္။

၁၉၃၈ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ (၂၂) ရက္ေန႔ ညေနတြင္မွာေတာ့ ကိုလွေ႐ႊဆီသုိ႔ သတင္းတပုဒ္ ေရာက္လာခဲ့ပါတယ္။ “ကိုေအာင္ေက်ာ္ ေသၿပီတဲ့”။

ဤသတင္း ဗမာျပည္ရွိေက်ာင္းမ်ားအားလုံးသို႔ ခ်က္ခ်င္းျပန္႔သြားၿပီး ႐ြာငယ္မ်ားမွ ေက်ာင္းမ်ားပါ မက်န္ အားလုံးတညီတညာတည္း သပိတ္ေမွာက္ၾကပါတယ္္။ ကိုလွေ႐ႊကိုယ္တိုင္လည္း ၀ရမ္း ထုတ္ခံထားရသည္ကိုပင္ ဂရုမစိုက္၊ ကိုေအာင္ေက်ာ္စ်ာပနပြဲ၌ ေ႐ွ႕ဆုံးမွ ဦးေဆာင္ခ်ီတက္ခဲ့ပါတယ္။ စ်ာပနပြဲႀကီးမွာ လည္း လူေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာတုိ႔နွင့္ ဆႏၵျပပြဲႀကီး ျဖစ္ခဲ့ပါေတာ့တယ္။ ၾကံေတာသုႆန္ အေရာက္မွာေတာ့ ကိုလွေ႐ႊက “ဟယ္…ဘေမာ္အစိုးရ၊ နင့္တုိ႔လုပ္ရပ္ေၾကာင့္ ငါတို႔ရဲေဘာ္ ကိုေအာင္ေက်ာ္ က်ဆုံးရတယ္။” အစခ်ီသည့္ ရဲရဲေတာက္ မိန္႔ခြန္းကို ေဟာေျပာပါေတာ့တယ္။ ကိုထြန္း႐ွိန္ တေယာက္လည္း ေခါင္းမွာပတ္တီးစည္းျဖင့္ ကိုေအာင္ေက်ာ္၏ အေလာင္းေဘးမွ ေနကာ အံက်ိတ္ရင္း မ်က္ရည္ေတြ တေတြေတြနွင့္။

ကိုေအာင္ေက်ာ္အတြက္၀မ္းနည္းခ်င္းအထိန္းအမွတ္ျဖင့္ ဗမာတျပည္လုံး အစည္းအေ၀းမ်ား က်င္းပၾကပါတယ္။ လူအမ်ား၏ ေထာင္ခံမွဳျဖင့္ ကိုေအာင္ေက်ာ္စ်ာပန ေကာ္မတီ မွ ကိုေအာင္ေက်ာ္အား “ေနမ်ိဳး သီဟသူရ ဗိုလ္ေအာင္ေက်ာ္” ဟူေသာ္ဘြဲ႔ျဖင့္ ဂုဏ္ျပဳခဲ့ၾကျပန္ပါတယ္။ ဗိုလ္ေအာင္ေက်ာ္ သည္ကား ဗမာ့လြတ္လပ္ေရးအတြက္ ပထမဦးဆုံး အသက္စေတးခဲ့ေသာ ဗ.က.သ ၏ အာဇာနည္ပင္။ ဤသို႔ ရဲရင့္စြာ အသက္ေပးခဲ့ေသာ၊ ဗမာ့လြတ္လပ္ေရး၏ ေမာ္ကြန္းတဆူ၊ ရဲေဘာ္ ဗိုလ္ေအာင္ေက်ာ္ ကို ဤေဆာင္းပါးျဖင့္ ဒီဇင္ဘာလ (၂၀) ရက္ေန႔၌ က်ေရာက္ခဲ့ေသာ “ဗိုလ္ေအာင္ေက်ာ္ေန႔” အထိမ္းအမွတ္အျဖစ္ ဂုဏ္ျပဳအပ္ပါတယ္။

ကိုေအာင္ေက်ာ္…ေကာင္းရာသုဂတိ လားပါေစ။

ဘဇံလင္း (Dec 22, 2007.)

မွတ္စု။

၁) ဂ်ပ္ဆင္ေကာလိပ္ - ယုဒသန္ေကာလိပ္။

၂) သခင္ေအာင္ဆန္း – ရဲေဘာ္သုံးက်ိပ္ေခါင္းေဆာင္။ ျပည္ေထာင္စု ပိသုကာ နွင့္ တပ္မေတာ္၏ ဖခင္။

၃) သခင္နဳ – လြတ္လပ္ေသာ ျပည္ေထာင္စု ဗမာနိဳင္ငံေတာ္၏ ပထမဦးဆုံး ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္။

၄) သခင္လွေဖ - ရဲေဘာ္သုံးက်ိပ္၀င္၊ ဗုိလ္လက္်ာ။ ဗမာ့တပ္မေတာ္၏ ပထမဦးဆုံး စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္။

၅) ကိုထြန္း႐ွိန္ – ရဲေဘာ္သုံးက်ိပ္၀င္၊ ဗုိလ္ရန္နိုင္။ ဗ.က.သ သံမဏိလက္႐ံုးတပ္မွဴး။

၆) ကိုဘဟိန္း – ၁၃၀၀ျပည့္ အေရးေတာ္ပုံအတြင္း၊ ဗ.က.သ ဥကၠ႒။ “ျမင္းခြာတခ်က္ေပါက္လွ်င္၊ မီးဟုန္ဟုန္းေတာက္ေစရမည္” ဟုေဟာေျပာခဲ့ေသာ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္။

၇) ကိုလွေ႐ႊ – ၁၃၀၀ျပည့္ အေရးေတာ္ပုံအတြင္း၊ ဗ.က.သ ဒုဥကၠ႒ (ေနာင္ယာယီ ဥကၠ႒)။ အာဏာ႐ွင္ ကိုလွေ႐ႊဟု လူသိမ်ားလာသူ။

၈) ေဒါက္တာဘေမာ္ – ဘုရင္ခံအမွဳေဆာင္ေကာင္စီ နန္းရင္း၀န္။ ဂ်ပန္ေခတ္ ဗမာနိဳင္ငံ၏ အဓိပတိ။

၉) သံမဏိတပ္ – ဗမာနိဳင္ငံလုံးဆုိင္ရာ ေက်ာင္းသားသမၼဂၢ သံမဏိလက္႐ုံးတပ္။ (ညီေစေနာ္၊ စစ္ရဲေမာ္…ခ်ီတက္ၾကဆုိ႔တူေပ်ာ္ေပ်ာ္…)

၁၀) ဖေရဇာလမ္း – အေနာ္ရထာလမ္း။

၁၁) ဂ်ဳဒါအီဇကယ္လမ္း – သိမ္ျဖဴလမ္း။

၁၂) ဒါလဟိုဇီလမ္း – မဟာဗႏၵဳလလမ္း။

၁၃) စပတ္လမ္း – ဗိုလ္ေအာင္ေက်ာ္လမ္း (ကိုေအာင္ေက်ာ္အား ဂုဏ္ျပဳခ်င္းအားျဖင့္)။

၁၄) ေဂၚရာ ျမင္းစီး စစ္ပုလိပ္ – အိႏၵိယ ေတာ္၀င္ ပုလိပ္တပ္ေတာ္ (Indian Imperial Police)။

၁၅) ဆင္နီတိုးရီးယမ္း – ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ေဆး႐ုံ။

က်မ္းကိုး။

ျမဟန္။ ။ ဗိုလ္ေအာင္ေက်ာ္ (၁၉၁၅-၁၉၃၈)၊ ကိုလုိနီေခတ္ ျမန္မာ့သမိုင္းအဘိဓာန္။ တကၠသိုလ္မ်ား သမုိင္းသုေတသန႒ာန။ ၂၀၀၀။

သိန္းေဖျမင့္။ ။ အေ႐ွ႕ကေန၀န္းထြက္သည့္ပမာ (ပ+ဒု)။

သိန္းေအာင္။ ။ ကၽြန္ေတာ္သိခဲ့တဲ့ေအာင္ေက်ာ္၊ အိုးေ၀မဂၢဇင္း အတြဲ (၈)၊ အမွတ္ (၁)။ ၁၉၄၀။

ဦးနု။ ။ တာေတစေနသား။

ဒီ “နဂါးနီသတင္းဘြဲ႔ ေထာမနာ ၾသဘာေလးခ်ိဳးႀကီး” ကို နဂါးနီစာဖတ္အသင္း (Nagani Book Club) တည္ေထာင္ျခင္း အထိမ္းအမွတ္ အေနနွင့္ စပ္ဆို ၾသဘာေပးခဲ့တာပါ။

နဂါးနီစာဖတ္အသင္း ကို ၁၉၃၉ခုနွစ္မွာ သခင္နု ဦးေဆာင္ၿပီး တည္ေထာင္ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ အသင္းႀကီးက ေခတ္ကာလနွင့္ ရင္ေဘာင္တန္းေနသည့္ ေခတ္စာေပ၊ နုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမွဳေရး၊ ဘာသာေရး နွင့္ သိပၸံပညာ၊ အစ႐ွိသည့္ ပညာေပး စာေပတုိ႔ကို ဗမာစကားနွင့္ ပံုနွိပ္ ထုတ္ေ၀ၿပီး ျမန္မာျပည္သူတို႔ကို မ်က္စိဖြင့္ေပးခဲ့တယ္လို႔ သမိုင္းေၾကာင္းက သက္ေသျပေနပါတယ္။

ကိုလိုနီေခတ္ရဲ႕ အမ်ိဳးသားေရးစိတ္ဓါတ္ကို ဤေလးခ်ိဳးႀကီးမွ ေလ့လာၾကည့္ၾကပါစို႔။

ဘဇံလင္း

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

နဂါးနီသတင္းဘြဲ႔ ေထာမနာ

ၾသဘာေလးခ်ိဳးႀကီး

အမ်ားအျပည္ျပည္၊ ပြက္ခါစတြင္ျဖင့္။

“နဂါးအနီ” ထြက္လာျပတာက။

ဓမၼစၾကာ သမတေတြနွင့္။

တက္စရာ ျမန္မာ့ခ်ိန္နွင့္ ေက်ာ္။

(အိုကြယ္) အထက္အခါ သမယဆီက။

သက္သက္သာသာနဲ႔၊ မက္ခါျပေပတဲ့ – ဆရာ့အိမၼက္ေတာ္။       ။

(ေၾသာ္) အထူးအဘိပါကေပပ။

“ဦး၀ိစာရ” ရယ္လို႔။

မနဳးနပ္သည့္ ဒါယကါ – ဒါယကမေတြ – ေသေသခ်ာခ်ာသိေစဘို႔။

ေဒသစာလွည့္ကါ – ဘယ္သုိ႔ ဘယ္ညာေဟာတယ္လို႔။

(LAW) ေလာသုံးဆယ္ ဥပေဒမ်ိဳးေတြနွင့္။

ေျပာအုံးမယ္ ထုေခ်လို႔မွမကိုးသာဘု။

ဘုရာ့သာသနာကို – ကုလာ့အာဏါမိုးခ်ိန္မို႔။

အမ်ိဳးဘာသာ – ကိုးရာတပါးကိုျဖင့္။…

(ေၾသာ္) အေမွာင္မျပင္း၊ အေခ်ာင္ညွင္းေရာ့မဟဲ့လို႔။…

ေနွာင္သြင္းအျမန္ – ေထာင္ အက်ဥ္းဒဏ္ထားရာက။

ဘုရားေပးသည့္သကၤန္းဆို ယင္းဒံ၀တ္ေတာ္ကို။

မဆင္ျမန္းနဲ႔ – အတင္းခၽြတ္ေနာ္လို႔ ခိုင္းတဲ့အျပင္။

ဂိုဏ္းဂဏအ၀င္အပါ – အသွ်င္သဃၤာတို႔ရဲဲ႕။

အစဥ္အလာ – ဥပုသ္ပ၀ါရဏမွ မျပဳရတာေၾကာင့္။

သုဂတ သာသနာဆီမွာ – ခုဘ၀ၾကာ႐ွည္တယ္လုိမေကာင္းၿပီလို႔။

အေလာင္းေတာ္ ခႏၲီ၀ါတို႔နွင့္ တညီ – အဓိ႒ာန္သုံးသလိုပ။

လုံးလုံးပင္အစာေ႐ွာင္လို႔မို႔။

အာကါေဘာင္ ၀တိန္ၾကငွန္းတြင္ျဖင့္။

တိမ္ပန္း – အလွ်ံအမွန္တံခြန္နွင့္။

စံမလြန္ေျပာစရ တေၾကာင္းေပပ။

နႏၵ၀န္ေတာရေက်ာင္းဆီသို႔။

ေျပာင္းေ႐ႊ႔ စံေပ်ာ္ေတာ္မူတယ္ေနာ္ကြယ္။

၄င္းရေသ့။

ေဟာင္းတယ္လို႔လဲ မေမ့နိုင္ဘု၊ ေအာက္ေမ့ျပန္ေသာ္။       ။

ဆရာေတာ္ – နတ္နန္းအျမင့္ ၀တိန္အထက္တြင္ျဖင့္။

ဒကါမေနာ္ ခတ္ႏြမ္းႏြမ္းနွင့္ တႀကိမ္စက္လုိက္ေတာ့။

အိမၼက္က တေၾကာင္းေပၚ။

အေလာင္းေတာ္မွာျဖင့္ ေဒါင္းလံတံခြန္မကင္း။

(အိုကြယ္) ေဟာင္းတဖန္ ေပၚျပန္လုိ႔။

ေသာင္း ျမန္ေမာ္ေစဘို႔ ေကါင္းဟန္အလြန္အမင္း။       ။

နိဳ႕ၿပီးတခါ သို႔နည္းတျဖာပ။

ဗမာဆန္ဆန္ အဟုတ္အဟတ္႐ွင္းေပတဲ့။

သာလယံ အုတ္ဇရပ္အျဖစ္၊ ႐ုပ္ဆင္း မသတီေယာင္နွင့္။

ေခြအား႐ွာ – အသံစြာျမည္။

ေထြျပားစြာ မာန္ဖီလုိ႔မို႔။

ေခါင္းရယ္ မေထာင္ရာကဘဲ – ေညာင္းေရာ့သလား။…

႐ုတ္ခ်ည္း ႐ုပ္သြင္ေျပာင္းသလုိပ။

ေကာင္းျခင္းငါးျဖာ ကလ်ာၾကန္နွင့္၊ ပမာဟန္ အမူေခ်ာပံုျပရမွာျဖင့္။

အညာပုဂံသူ – ေစာလံုဒကမတို႔လို။

လွလွပပ – မႀကီးမငယ္၊ အ႐ြယ္အလတ္ ကယ္လို႔။

တပ္အပ္ျမင္ အိမၼက္ကိုလ။

မနက္ထတြင္ တကယ္မွေဟာပမလားလုိ႔။

“အလယ္ေတာရ” ကျပာကရာေရာက္တဲ့ျပင္။

ပါေမာကၡ တကၠသိုလ္ဆရာစံုသနဲ႔။

ဇကာရမွာ အေျဖေပး၊ ရတနာပုံ အညာအေျပေျပကေမးရတဲ့။

“ေ႐ႊေရးေဆာင္” သာသနာတံခြန္ က ျဖင့္။

လႊာသ၀ဏ္ – ဗ်ာၫႊတ္ဘို႔ေလွ်ာက္ျပန္ေတာ့။

ေနာက္ေနာင္ မၾကာမီပ။

ဗမာျပည္ – သာမည္ေခတ္ ေပမုိ႔။…

သိသိသာသာ – အမိျမန္မာျဖစ္ေတာ့မယ္လို႔။

သနစ္ဟိတ္ ဂုဏ္အလုိကို ဒိ႒ံအကုန္ သေဘာေတြနွင့္။

ေဟာခဲ့တာ အခါညီေရာ့မထင္။

ကမာၻပထ၀ီ အကုန္ႀကိဳ႕ရေပမည့္။

ရာဇ႒ာနီ ဒဂုန္ၿမိဳ႕ဆီက ၾကဳံဖို႔ ၾကံရည္ဖန္ရည္နွင့္။

“နဂနီ” အိုဘဲ့ အသင္းဆီက။

“နဂနီ” ဆိုတဲ့ သတင္းကိုျဖင့္။

ထိုထိုတပဲ့ အရင္းေတြျဖန္႔ေ၀ခ်ီေတာ့။

ျမန္႔ျပည္ႀကီးအတြက္တာ မေနသာသျဖင့္။

ေစတနာ ေတာင္အထုတြင္မွ။

အေ၀ရာ ေ႐ွာင္သမွဳေပပ။

(အမယ္မင္း) ေထာင္အမွဳနဲ႔ – မၾကာၾကာဆင္းရ႐ွာမည့္။

“ေမာင္နဳ” နဲ႔ – အရာမကင္းနိဳင္သမို႔။…

(ေၾသာ္) ေအာင္ေဇယ်တု – ေအာင္ေဇယ်တု ဆိုတဲ့။… …

ေအာင္ဆုဘြဲ႔ ပထၳနာသီခ်င္း။      ။

သခင္ကိုယ္ေတာ္မွိဳင္း။

စကိုင္းေတာရ။

ဆရာႀကီးမိွဳင္းရဲ႕ ဘ၀ေရးရာနွင့္ ပတ္သက္၍ တင္ျပမွဳမ်ား လြဲမွားေနပါက ျပင္ဆင္၊ သုံးသပ္၊ ေ၀ဖန္ေပးၾကပါ။

ဘဇံလင္း

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

သခင္ကိုယ္ေတာ္မိွဳင္း (သို႔) ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကေလာင္

“ေကာင္းမ်ိဳးေထြေထြ ရယ္နွင့္၊ ခၽြန္ေစ ျမေစ ေစာ၀္…

ေဒါင္းအိုးေ၀ ရယ္လုိ႔၊ တြန္ေစ ကေစ ေသာ၀္…”

ဆရာႀကီးမိွဳင္းကို အဖဦးစံဒြန္း နွင့္ အမိေဒၚအုန္း တို႔မွ ၁၈၇၆၊ မတ္လ (၂၃) ရက္ေန႔မွာ ဖြားျမင္ခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာ(ေကာဇာ)သကၠရာဇ္ အားျဖင့္ ၁၂၃၇၊ တေပါင္းလျပည့္ေက်ာ္ (၁၄) ရက္၊ ၾကာသပေတးေန႔ပါ။ ငယ္ငယ္က ေမာင္လြမ္းေမာင္ ရယ္လို႔ ေခၚဆိုၾကၿပီး၊ က်ီးသဲေလးထပ္ ဆရာေတာ္ႀကီးရဲ႕ တပည့္ရင္းလုိ႔ ဆိုနုိင္ပါတယ္။ ကုန္းေဘာင္ေခတ္ေနွာင္းရဲ႕ အဘိုးမျဖတ္နုိင္တဲ့ ပညာေမြေတြကိုေတာ့ နာမည္ေက်ာ္ မႏၲေလးၿမိဳ႕ျမေတာင္ေက်ာင္းတိုက္မွာ ဆည္းပူးခဲ့တာပါ။ အ႐ြယ္က ၇နွစ္၊ ဘြဲ႕ေတာ္က ပ႑ိတ။ ဘြဲ႕ေတာ္နွင့္လိုက္ေအာင္လည္း ေနာင္တခ်ိန္ “ပ႑ိတ” ျဖစ္လာခဲ့သူပါ။

ဘ၀ရဲ႕အခ်ိဳးအဆစ္ တခုအျဖစ္ ၁၈၈၅ခု၊ နုိ၀င္ဘာလ ၂၉ ရက္ေန႔ မွာ သီေပါဘုရင္နွင့္ အလယ္စုဖုရား ပါေတာ္မူတာကို စာေတာ္၀န္ဦးခဲ ေက်ာင္းေပၚမွ ေတြ႕ခဲ့ရတယ္လို႔ အဆုိေလးလည္း႐ွိပါတယ္။ အစိုးရက စစ္တဲ့ ၇တန္းစာေမးပြဲကိုအသက္ ၂၂ နွစ္မွာေအာင္ျမင္ခဲ့ၿပီး ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕ ျမန္မာတုိင္း သတင္းစာမွာ ပ႑ိတေလး ဆိုတဲ့ကေလာင္အမည္နွင့္ စာေပဘ၀ စတင္ခ့ဲပါတယ္။ ရန္ကုန္ကို ေရာက္ၿပီး စာျပင္ဆရာေလးအျဖစ္ ဘ၀ျဖတ္သန္းေတာ့အသက္ ၂၄နွစ္ ႐ွိပါၿပီ။ ၁၉၀၃ခုနွစ္မွာ ပဲြစားႀကီး ဦးႏုရဲ႕သမီး မရွင္နွင့္အေၾကာင္းပါၿပီး အိမ္ေထာင္စတင္ တည္ေထာင္ခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ေတာ့ ရန္ကုန္သတင္းစာမွာ ဇာတ္စာေတြေရးရာက နာမည္ရလာကာ ေမာ္လၿမိဳင္ ျမန္မာတုိင္း သတင္းစာမွာ အယ္ဒီတာ ျဖစ္လာပါၿပီး ေမာင္သမာဓိ ဆိုတဲ့ ကေလာင္သစ္နွင့္ လက္စြမ္းျပခဲ့ပါတယ္။

၁၉၀၅ခုနွစ္မွာ ေမာင္လြမ္းေမာင္ ရဲ႕စာေပစာမ်က္နွာသစ္ ပြင့္လာခဲ့ပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ ေမာ္လၿမိဳင္ရာဇ၀င္ ကို ေ႐ႊေတာင္ေမာင္လြမ္္း အေနနွင့္ထုတ္ေ၀နိုင္ခဲ့လို႔ပါ။ ကဗ်ာသာရမၪၨဴ နွင့္ ပရမတၱသံခိပ္အေျဖ(ဒုတဲြ) ဆိုသည့္ က်မ္းႀကီးနွစ္ေဆာင္ ကို ျပဳစုေရးသားခဲ့တာလည္း ဒီကေလာင္နွင့္ ပါပဲ။ ထူးဆန္းတာကေတာ့ ေမာ္လၿမိဳင္နတ္လမ္းၫႊန္ ကို မေစာၫႊန္႔ ဆိုတဲ့ ကေလာင္အမည္နွင့္ ေရးသား ျဖစ္ခဲ့တာပါ။ အဲ့ဒီေနာက္ ကဗ်ာသာရတၱသၿဂိဳလ္၊ ျမန္မာရာဇ၀င္ခ်ဳပ္၊ ေ႐ႊနတ္ေတာင္ဘုရားသမုိင္း စတ့ဲ စာအုပ္ေတြကို ေ႐ႊေတာင္ဆရာလြန္း ဆိုတဲ့အမည္ နွင့္ ဆက္လက္ေရးသားခဲ့ၿပီး သူရိယသတင္းစာ စထြက္ေတာ့ အယ္ဒီတာအျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ ျပန္ပါတယ္။ သူရိယသတင္းစာရဲ႕ နာမည္ေက်ာ္ ၾကာ႗ီကာ ေဆာင္ပါးေတြကိုေရသားခဲ့တဲ့ မစၥတာေမာင္မွဳိင္းဆိုတာလည္း ေ႐ႊေတာင္ဆရာလြန္းပါပဲ။ လက္မွဳပညာ႗ီကာနွင့္ နုိင္ငံျခားသာသနာျပဳ ေလးခ်ိဳးကိုေရးသားေတာ့လည္း မစၥတာေမာင္မွဳိင္း ဆိုတဲ့အမည္ ကို ဆက္လက္အသံုးျပဳ ခဲ့ပါတယ္။ ဗုိလ္႗ီကာ ေဆာင္းပါးေတြကို ေရးၿပီး၊ ေဆာင္းပါး ေပါင္းခ်ဳပ္ႀကီး ထုတ္ေ၀ေနစဥ္မွာ ခ်စ္ဇနီး ေဒၚ႐ွင္ အနိစၥေရာက္ခဲ့ပါတယ္။

၁၉၁၆ခုနွစ္မွာ ေနာင္တခ်ိန္ လွ်မ္းလွ်မ္းေတာက္ ေက်ာ္ၾကားလာမည့္ မွာေတာ္ပံု ၀ထၳဳႀကီးကို စတင္ေရးသားခဲ့ၿပီး၊ မဏိဟတ္ နန္းတြင္းဇာတ္ေတာ္ႀကီးကို တည္းျဖတ္ထုတ္ေ၀ ခဲ့ပါတယ္။ အီေနာင္ နန္းတြင္းဇာတ္ေတာ္ႀကီး၊ ေကလာသီရိ နန္းတြင္းဇာတ္ေတာ္ႀကီး နွင့္ ဓမၼေစတီမင္း ၀ထၳဳတို႔ကိုေတာ့ ဆရာလြန္း အေနနွင့္ ျပန္လည္ေရးသားပါတယ္။ ၁၉၁၉ခုနွစ္မွာ ပဲခူးရာဇ၀င္ နွင့္ မွာေတာ္ပံု(ဒုတြဲ) တို႔ကို ေရးသားေနစဥ္ ဥိီးဘေဖ၊ ဦးပု နွင့္ ဦးထြန္း႐ွိန္တို႔ ဘိလပ္သြား အေရးဆိုေတာ့ ၾသဒိႆပတၱနာ ေလးခ်ိဳးႀကီး ျဖင့္ေကာင္းခ်ီးေပးခဲ့ျပန္ပါတယ္။ ၁၉၂၀မွာ ေဒါင္း႗ီကာ ေရးဖြဲ႔ခဲ့ၿပီး၊ တိုက္တိုက္ဆိုုင္ဆိုင္ ဦးထြန္း႐ွိန္ ကြယ္လြန္ေတာ့ ေဒါင္းအေမ ေဆြတမိမွာျဖင့္ ေလးခ်ိဳးနွင့္ ဂုဏ္ျပဳခဲ့ပါတယ္။ အဲ့ဒီနွစ္ မွာပဲ မွာေတာ္ပံု(တတြဲ) ကိုေရးသားၿပီး၊ တကၠသိုလ္မ်ား သပိတ္ကာလမွာ အမ်ိဳးသားေကာလိပ္ အတြက္ ျမန္မာစာနွင့္ ရာဇ၀င္ ပါေမာကၡ အျဖစ္တာ၀န္ယူခဲ့ေသာေၾကာင့္ ေနာင္တကၠသိုလ္သမိုင္းတေလွ်ာက္ စံတင္ ဂုဏ္ျပဳခဲ့ၾကျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

ၿဗိတိသွ်အင္ပါယာရဲ႕နန္းေမြခံ ေ၀လမင္းသား ျမန္မာနုိင္ငံကို တုိင္းခန္းလွည့္လည္စဥ္က၊ အထူးဧည့္ခံ ရန္ ဂုဏ္ျပဳရတု စပ္ဖို႔ ဦးေမေအာင္မွ ပန္ၾကားေသာအခါ၊ “တုိ႔နုိင္ငံကို ကၽြန္ျပဳတ့ဲ ဘုရင္မေျမးကို ခ်ီးမက်ဴး” ဟု ႀကီးစြာေသာမ်ိဳးခ်စ္စိတ္ျဖင့္ ျငင္းပယ္ခဲ့ပါတယ္။

စုံနံသာၿမိဳင္ နွင့္ ေမ်ာက္႗ီကာကိုေတာ့ ၁၉၂၂ခု မွာေရးဖြဲ႕ခ့ဲၿပီး၊ ေက်ာ္ၾကားတ့ဲ မွန္နန္းရာဇ၀င္ေတာ္သစ္ ကို လည္းတည္းျဖတ္ ထုတ္ေ၀ခဲ့ပါတယ္။ ေမ်ာက္ဂဏၭိ၊ မစၥတာေမာင္မွိဳင္း ေဆာင္းပါးေပါင္းခ်ဳပ္ (ပတဲြ)၊ ေ႐ႊကေလးဘြဲ႔၊ ျမင္း႗ီကာ၊ ဆြာရက္႗ီကာ၊ ေခြး႗ီကာ၊ ရာဇ၀င္နီတိ၊ တဆူ႗ီကာ၊ ဆယ္ကေ႗ေက်ာ္႗ီကာ၊ အစ႐ွိတဲ့ နာမည္ေက်ာ္စာေပမ်ားကို ဒဂုန္မဂၢဇင္း အယ္ဒီတာ ဘ၀ျဖင့္ ဆက္တိုက္ ေရးသားခဲ့ၿပီး၊ အရမ္းကာရ၀ိေသာဓနိေဆာင္းပါး၊ ဘိုင္းေကာက္႗ီကာ၊ တ႐ုပ္ဒီပနီ၊ စံဖဲ နွင့္ ပုံေတာင္နုိင္ေဆာင္းပါး တို႔ကို ၿဗိတိသွ်ဘားမားမဂၢဇင္း အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဳး အျဖစ္တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ရင္း ေရးသားခ့ဲကာ ကိုလိုနီေခတ္ အမ်ိဳးသားစာေပကို ဦးေဆာင္လာပါေတာ့တယ္။

၁၉၂၈ခု နွင့္ ၁၉၂၉ခု မ်ားမွာ ၿဗိတိသွ်အစိုးရက ေတာပုန္းႀကီးဗိုလ္စံဖဲကို ႀကိဳးမိန္႔ခ်ေသာအခါ ဆရာႀကီးမွိဳင္း မွ ကမကထျပဳ၍ အယူခံ၀င္ေပးခ့ဲပါတယ္။ တိုင္းတပါးသားမ်ားက ျမန္မာမ်ားကို စီမံပိုင္ခြင့္မ႐ွိ ဟုယူစပံုလည္း ရပါတယ္။ ၁၉၃၀ခုနွစ္မွာ သာယာ၀တီ ဂဠဳန္ဆရာစံ ဗိသိတ္ခံ ေတာ့ ဂဠဳန္ပ်ံဒီပနီ႗ီကာ ေဆာင္းပါးမ်ားနွင့္ ဂုဏ္ျပဳခ့ဲပါတယ္။ ေဒါင္းဂဏၭိ၊ ညီၫြတ္ေရးရာဇ၀င္၊ ရာဇ၀င္နီတိ အစ႐ွိတ့ဲ အမ်ိဳးသားၿငိမ္းခ်မ္းေရးနွင့္ ညီၫြတ္ေရး စာေပမ်ား ဆက္တိုက္ေရးသားခဲ့ၿပီး၊ ၁၉၃၄ခုနွစ္ နို၀င္ဘာ ၃၀ရက္ မွာ က်င္းပတဲ့ တကၠသိုလ္အမ်ိဳးသားေန႔ အခမ္းအနားရဲ႕ သဘာပတိအျဖစ္ တာ၀န္ယူခဲ့ကာ မ်ိဳးဆက္သစ္လူငယ္မ်ားကို ဦးေဆာင္မွဳ ျပဳခ့ဲျပန္ပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ ၁၉၃၄ခုနွစ္ဟာ ဆရာႀကီးမွိဳင္းရဲ႕ ေတာ္လွန္ေရးက႑သစ္ကို စတင္ေပးခဲ့တဲ့နွစ္ပါ။ ေရနံေခ်ာင္းၿမိဳ႕မွာက်င္းပခဲ့တဲ့ ပထမအႀကိမ္ သခင္မ်ားညီလာခံမွာ ၾကည္ညိဳေလးစားသူမ်ား၏ တင္ေျမွာက္မွဳေၾကာင့္ နာယကႀကီးျဖစ္လာကာ လြတ္လပ္ေရးက်ိဳးပမ္းမွဳ ရဲ႕ ဦးေဆာင္မွဳမ်ားမွာ ပါ၀င္ လာခဲ့ပါေတာ့တယ္။ အဲဒီေနာက္၊ စြယ္ေတာ္စစ္တမ္း၊ အမ်ိဳးနွင့္စာေပ၊ ျမန္မာလူမ်ိဳး၊ အစ႐ွိတဲ့ စာတမ္းႀကီးမ်ားေရးဖြဲ႕၍ ကေလာင္စြမ္းျဖင့္ တိုက္ပြဲ၀င္ခ့ဲပါတယ္။

၁၉၃၆ခု၊ ဇြန္လ၊ ျမင္းျခံၿမိဳ႕ မွာက်င္းပတဲ့ တို႔ဗမာအစည္းအ႐ုံး ရဲ႕ ဒုတိယအႀကိမ္ညီလာခံကို တက္ေရာက္ခဲ့ၿပီး ၿဗိတိသွ်တို႔ရဲ႕(၉၁)႒ာနအုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို ေခြးဂဏၭိ နွင့္သေရာ္ခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၃၇-၃၈ ကာလမ်ားမွာေတာ့ သုေတသနဒီပနီ၊ ေခတ္ကာလျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး၊ ၀သုန္ဤေျမ၊ စြယ္ေတာ္ဂဏၭိ၊ သခင္႗ီကာ တို႔ကိုေရးဖြဲ႔ခ့ဲပါတယ္။ ၁၉၃၈ခု၊ ဧၿပီလ ၂၂ရက္ေန႔မွာေတာ့၊ “လြတ္လပ္ေရးကို လက္၀ါးနွင့္ ေတာင္းယူ၍မရ၊ သူပုန္ထရမည္။” လို႔ ပုသိမ္ၿမိဳ႕တရားပြဲမွာ လွ်မ္းလွ်မ္းေတာက္ေတာက္ ေဟာေျပာခဲ့ဲျပန္ပါတယ္။

၁၉၃၉ခုနွစ္၊ ဇန္န၀ါရီလ ၁၄ရက္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕လူထုအစည္းအေ၀းႀကီးမွာ အရင္း႐ွင္စနစ္ကို႐ႈတ္ခ်ခဲ့ၿပီး၊ ဇြန္လ ပုသိမ္ၿမိဳ႕မွ “တို႔ငတ္ေနတာ ၿဗိတိသွ်ေတြေၾကာင့္” လို႔ ေဟာေျပာျပန္တဲ့အတြက္ ေခ်ာင္း႐ုိက္တာ ခံခဲ့ရတဲ့အျပင္ နွစ္လတရားေဟာခြင့္လည္း ပိတ္ခံရပါတယ္။ အဲဒီနွစ္ ဒီဇင္ဘာလမွာပဲ ၾကည့္ျမင္တုိင္ လူထုအစည္းအေ၀းႀကီးမွာ ဆို႐ွယ္လစ္၀ါဒကို ဗုဒၶတရားေတာ္နွင့္ ခ်ိန္ထိုးျပသခဲ့လုိ႔ ေနာင္အနာဂါတ္ ျမန္မာ့နိုင္ငံေရးေလာကမွာ ကြန္ျမဴနစ္ႀကီး ဆိုၿပီး လူတခ်ိဳ႕ရဲ႕ အထင္ခံခဲ့ရပါတယ္။ ဗမာ့ထြက္ရပ္ဂုိဏ္းႀကီး ကို ေအာက္တုိဘာလမွာ ဖြဲ႔စည္းေတာ့လည္း ဆရာႀကီးရဲ႕ ဦးေဆာင္မွဳ ေတြနွင့္ပါ။

၁၉၄၀၊ ဇန္န၀ါရီလဆန္းမွာက်င္းပသည့္ ေတာင္သူလယ္သမား အစည္အ႐ုံး နွစ္လည္ညီလာခံမွာ ၿဗိတိသွ်နယ္ခ်ဲ႕စနစ္ကို တြန္းလွန္၍ ဆို႐ွယ္လစ္စနစ္ျဖင့္ နိုင္ငံျပဳျပင္ရန္ အတည့္အလင္းတိုက္တြန္းခဲ့ လုိ႔ ၿဗိတိသွ်အစိုးရက ရန္သူေတာ္အျဖစ္သတ္မွတ္ခ့ဲပါေတာ့တယ္။ အဲဒီနွစ္မွာသားတပည့္ေတြျဖစ္တဲ့ သခင္ေအာင္ဆန္းတို႔ ေျမေအာက္ေတာ္လွန္ေရးစတင္ေတာ့ ဆရာႀကီးလည္းေျမလွ်ိဳးခဲ့ရတာ ၁၉၄၂ခု ေလာက္အထိပါ။

ဂ်ပန္ေခတ္ ဖက္ဆစ္စနစ္ရဲ႕ အနိထၳ႐ုံေတြကို ၾကံဳရေတာ့ မိမိရဲ႕ သားတပည့္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းကို “ေအာင္ဆန္းရယ္၊ နင္တို႔ပင့္လာတ့ဲ ဘုရားမ်ားကလဲ ေသာင္းက်န္းလိုက္တာကြယ္” လို႔ က႐ုဏာေဒါေသာ နွင့္ သတိေပးခဲ့ ဖူးပါတယ္။ ဂ်ပန္ေတြ ဆရာႀကီး လက္၀ဲယိမ္း မွန္းရိပ္မိလာတဲ့အခါ ေျမထပ္လွ်ိဳးခဲ့ရျပန္ပါတယ္။ ၁၉၄၅ခုမွာ ဒုတိယကမာၻစစ္ႀကီး ၿပီးေတာ့ ဆရာႀကီး တို႔ဗမာအစည္းအ႐ုံး ရဲ႕ ဥကၠ႒ ျပန္ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၄၇ခု၊ ဇူလုိင္လ မွာ အမ်ိဳးသားေခါင္းေဆာင္ႀကီး ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း နွင့္ လုပ္ေဖၚကိုင္ဖက္ေတြ က်ဆံုးေတာ့ အာဇာနည္ဗိမာန္႗ီကာ နွင့္ ငိုခ်င္းခ်ခဲ့ ပါ တယ္။ လြပ္လပ္ေရးေခတ္၊ ၁၉၅၀ခု၊ ဇန္န၀ါရီလ မွာေတာ့ ဆရာႀကီးကို နိုင္ငံေတာ္က အလၤကာေက်ာ္္စြာ ဘြဲ႕ျဖင့္ ေက်းဇူးဆပ္ခဲ့ပါတယ္။

၁၉၅၂ခု မွ ၁၉၅၇ခု မ်ားအတြင္းမွာ ျမန္မာ-နိုင္ငံတကာ ၿငိမ္းခ်မ္ေရးအတြက္ ခရီးမ်ားစတင္ခဲ့ပါတယ္။ ထိုစဥ္က ေက်ာ္ၾကား ခဲ့သည့္ ခ႐ူးေ႐ွာ့ (Nikita Khrushchov)၊ ေမာ္စီတုန္ (Mao Tse-tung)၊ ဟိုခ်ီမင္း (Ho Chi Minh) တို႔ကပါ အေရးတယူ ဂါရ၀ ျပဳခဲ့ၾကပါတယ္။ ၁၉၅၅ခုနွစ္မွာ ဆိုဗီယက္ျပည္ေထာင္စုမွ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုကို ခ်ီးျမွင့္ခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၆၀ခုနွစ္၊ အေ႐ွ႕ဂ်ာမနီနုိင္ငံ၌ ေဆးကုသရန္သြားစဥ္က Hamburg University မွလည္း ဂုဏ္ထူးေဆာင္ ပညာေရးပါရဂူဘြဲ႔ကို ခ်ီးျမွင့္ခဲ့ပါတယ္။

ျမန္မာ့ၿငိမ္းခ်မ္ေရး၊ ကမာၻၿငိမ္းခ်မ္ေရး တို႔ကို က်ိဳးပမ္းရင္း ၁၉၆၄ခုနွစ္၊ ဇူလုိင္လ ၂၃ရက္ေန႔မွာ ဆရာႀကီး သခင္ကိုယ္ေတာ္မိွဳင္း သူခ်စ္သည့္ ျမန္မာျပည္ကို မ်က္ကြယ္ျပဳသြားခဲ့ပါတယ္။ ဆရာႀကီး႐ုပ္ကလပ္ကို ကန္ေတာ္မင္ပန္းျခံ ဂူဗိမာန္သို႔ ပို႔ေဆာင္ဂူသြင္းခဲ့ၾကပါတယ္။ ဘ၀တေလွ်ာက္လုံး အမ်ိဳးသားေရး အတြက္နွစ္ျမဳပ္ခဲ့ၿပီး၊ တိုင္းျပည္လြတ္လပ္သည့္အခါမွာလည္း မည္သည့္ရာထူးမွ် မခံစားပဲ အိမ္အိုေလးထဲမွာပဲ ေခါင္းခ်သြားခဲ့သည့္၊ ျပည္သူတို႔ခ်စ္သည့္ ဆရာႀကီး သခင္ကိုယ္ေတာ္မိွဳင္း အနိစၥေရာက္သြားခဲ့ေသာ္လည္း ဆရာႀကီးရဲ႕ ေတာ္လွန္ေရးနွင့္ စာေပ၀ိဉာဥ္ ကေတာ့ ျမန္မာတို႔ရင္ထဲမွာ ထာ၀စဥ္႐ွင္သန္ေနစဲျဖစ္ေၾကာင္း ဂုဏ္ျပဳေဖာ္ျပအပ္ပါတယ္။

အဘိုးမွိဳင္း ေကာင္းရာသုဂတိလားပါေစ။

Editorial:

“ဗမာ့လြတ္လပ္ေရး” ဟုဆိုလိုက္သည္နွင့္ ျမန္မာအားလံုး မတိုင္ပင္ပဲ သတိရမိၾကသည္မွာ “ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း” ပင္ျဖစ္သည္။ မွန္ပါ၏။ ျမန္မာႏိုင္ငံသား အားလံုး ခ်စ္ျမတ္နုိးေသာ လြတ္လပ္ေရးကို ေ႐ွ့တန္းမွေန၍ ရယူေပးခဲ့ေသာ ပုဂၢိဳလ္မွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ဆိုလွ်င္ မည္သူမွ်ျငင္းဆိုနွိင္မည္မဟုတ္ပါ။

၁၈၈၅ခုနစ္၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ ၿဗိတိသွ်ကိုလိုနီအျဖစ္ က်ေရာက္ၿပီးခ်ိန္ မွစ၍ ျမန္မာတမ်ိဳးသားလံုး လူမွဳေရး၊ ဘာသာေရး၊ ပညာေရး တို႔ နိမ့္က်ခဲ့ရသည္။ ဤသို႔္ နိမ့္က်မွဳမ်ားမွ ကယ္တင္ရန္ က်ိဳးပမ္းေနစဥ္၊ အမ်ိဳးသားေခါင္းေဆာင္ႀကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ၁၉၄၇-ခုနစ္၊ ဇူလိုင္ (၁၉)ရက္၊ စေနေန႔ ၌ လုပ္ၾကံခံ က်ဆံုးခဲ့ရသည္။ အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ အထင္အျမင္လြဲမွားမွုတို႔ေၾကာင့္၊ နန္းရင္းဝန္ေဟာင္း ဂဠဳန္ဦးေစာသည္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းႏွင့္တကြ ႏိုင္ငံ့ေခါင္းေဆာင္ႀကီးမ်ားကို ၀င္ေရာက္လုပ္ၾကံ ပစ္ခတ္ရန္ ေစခိုင္းေသာအျဖစ္သို႔ ၀မ္းနည္းဖြယ္ ေရာက္ခဲ့ေလ၏။ (လုပ္ၾကံမွဳဆိုင္ရာ ယူဆခ်က္မ်ားကို ဦးခင္ေအာင္ေရးသားျပဳစုသည့္ Who Killed Aung San? တြင္ဖတ္႐ုွနုိင္ပါသည္။)

ဤသို႔ ျဖင့္ မိမိပံုေဖၚခဲ့ေသာ ျပည္ေထာင္စုအေဆာက္အအုံႀကီးအား မျမင္လိုက္ရ႐ွာသည့္ ဗိသုကာဗိုလ္ခ်ဳပ္ႏွင့္ ေခါင္းေဆာင္ႀကီးမ်ား က်ဆံုးခဲ့ရေသာ ဇူလိုင္ (၁၉)ရက္ေန႔ကို အာဇာနည္ေန႔ အျဖစ္မွတ္တမ္းတင္ ဂုဏ္ျပဳခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

နွစ္ပါင္း(၆၀)ၾကာခဲ့ေသာ္လည္း ျပည္သူတို႔ရင္ဝယ္ ထာဝရ႐ွင္သန္ေနေသာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းႏွင့္တကြ အာဇာနည္ ေခါင္းေဆာင္ႀကီးမ်ားအား တကၠသိုလ္ေနဝင္းေရးသားသည့္ “ကြၽန္ေတာ္မေမ့ႏိုင္ေသာ ဆယ့္ကိုးဇူလိုင္” ဟူသည့္ အထိမ္းအမွတ္ ေဆာင္းပါးျဖင့္ ဤေနရာမွ ႐ိုေသစြာ ဂုဏ္ျပဳအပ္ပါသည္။

ဘဇံလင္း၊

ဇူလိုင္လ(၁၀)ရက္၊ ၂၀၀၇။

**************************************************************

ကြၽန္ေတာ္မေမ့ႏိုင္ေသာ ဆယ့္ကိုးဇူလိုင္

(တကၠသိုလ္ ေနဝင္း)

“ေပ်ာက္ေသာသူ ရွာလွ်င္ေတြ႔

ေသေသာသူ ၾကာလွ်င္ေမ့”

ဤကား ျမန္မာလူမ်ိဳးတို႔ေျပာေနက် ဆိုရုိးစကားပင္ျဖစ္သည္။

ေယ်ဘူယ်အားျဖင့္ မွန္ကန္ေသာ ဆိုရိုးစကားလည္းျဖစ္ပါ၏။

အထူးသျဖင့္ အခ်ိန္ကာလၾကာျမင့္လာေသာ္ ေသေသာသူအား တျဖည္းျဖည္း ေမ့ေလ်ာ့ကာ ေနာက္ဆံုး လံုးလံုး သတိမရေတာ့ေသာ အေျခအေနမ်ိဳး ျဖစ္လာတတ္သည္။

ဤသို႔လွ်င္ ေယ်ဘူယ်အားျဖင့္ မွန္ကန္ေသာ ဆိုရုိးစကားႏွင့္ ပက္သက္၍ ခြၽင္းခ်က္ ေတာ့ရွိေနပါသည္။

ယင္းခြၽင္းခ်က္ကား လြန္ခဲ့ေသာ(၄၈)ႏွစ္ ၁၉၄၇-ခုနစ္၊ ဇူလိုင္ (၁၉)ရက္၊ စေနေန႔က ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ျမန္မာ့သမိုင္းတြင္ အလြန္အရုပ္ဆိုး အက်ည္းတန္ၿပီး မည္သို႔မွ ေဖ်ာက္ဖ်က္ ပစ္၍ မရႏုိင္သည့္ အစြန္းအထင္း၊ အမည္းကြက္ႀကီး (သို႔မဟုတ္) ႏိုင္ငံေတာ္လုပ္ၾကံမႈႀကီး ျဖစ္ရာမွ အမ်ိဳးသား ေခါင္းေဆာင္ႀကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းႏွင့္တကြ အေပါင္းပါ အာဇာနည္ ေခါင္းေဆာင္ႀကီးမ်ား အတုံးအရုံးႏွင့္ ေရတိမ္နစ္ က်ဆုံးခဲ့ရျခင္းသည္ အခ်ိန္ကာလ မည္မွ်ပင္ ၾကာျမင့္ေစကာမူ ေမ့ေပ်ာက္၍မရႏိုင္သည့္ ခြၽင္းခ်က္ျဖစ္သည္ဟု ဆိုခ်င္ပါသတည္း။

အထူးသျဖင့္ (၁၉-၇-၄၇)ေန႔က ျဖစ္ရပ္ႏွင့္တကြ ယင္းျဖစ္ရပ္ မတိုင္မီ တစ္လအတြင္း က ျဖစ္ရပ္မ်ားကို အနီးကပ္သိရွိခဲ့ရသူ ကြၽန္ေတာ့္အဖို႔ မေမ့ႏုိင္ရုံမက ျပင္းစြာ နာက်ည္းေၾကကြဲ ျခင္း၊ ယူႀကံဳးမရျဖစ္ျခင္း၊ ေျဖမဆယ္ႏိုင္ေအာင္ ပူေဆြး၀မ္းနည္းျခင္း စေသာ စိတ္လႈပ္ရွားမႈဒဏ္ ကို ႏွစ္စဥ္ ဇူလိုင္လ နီးကပ္လာတိုင္း အလူးအလဲခံစားရတတ္ပါသည္။

ဘာေၾကာင့္ ဤသို႔ဆိုရေၾကာင္းကိုလည္း ယခု ဆက္လက္ေဖာ္ျပလတၱံေသာ အေၾကာင္းအခ်က္မ်ားက အေျဖေပးႏုိင္လိမ့္မည္ ထင္ပါသည္။

၁၉၄၇ခုနစ္၊ ဇူလုိုင္လဆန္းတြင္ ‘ဘီအိုဒီ’ ေခၚ ၿဗိတိသွ်စစ္တပ္ပင္မ လက္နက္ခဲယမ္း သိုေလွာင္ေရးတပ္မွ ဘရင္းဂန္း၊ ေတာ္မီဂန္း၊ စတင္းဂန္းစေသာ ေမာင္းျပန္လက္နက္မ်ားႏွင့္ တကြ ခဲယမ္းက်ည္ဆန္ အေျမာက္အျမားကို ပစၥည္းထုတ္ ပံုစံအတုမ်ားျဖင့္ မသမာသူတစ္စုက ထုတ္ယူသြားေၾကာင္းကို Special Branch ေခၚ ရဲတပ္ဖြဲ႔ဌာနခ်ဳပ္၏ ‘သတင္းတပ္ဖြဲ႔’က သတင္း ရသျဖင့္ ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီးမွတဆင့္ အစိုးရ အဖြဲ႔ထံ သတင္းပို႔ အစီရင္ခံခဲ့ပါသည္။

ထုိအခ်ိန္က ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီး ဦးေက်ာ္ၿငိမ္းသည္ ႏိုင္ငံျခား ခရီးထြက္ေန၍ လယ္ယာစိုက္ပ်ိဳးေရး၀န္ႀကီး ေပ်ာ္ဘြယ္ဦးျမက ေခတၱ ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီးအျဖစ္ တာ၀န္ယူေနပါသည္။

ေဖာ္ျပပါ လက္နက္ခဲယမ္းမ်ား လိမ္လည္ထုတ္ယူသြားျခင္းႏွင့္ ပက္သက္၍ အစိုးရ အဖြဲ႔က လိုအပ္သလို ေဆာင္ရြက္ရန္ ေခတၱျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီးအား တာ၀န္ေပးလိုက္ပါသည္။

၀န္ႀကီးဦးျမလည္း ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီးဌာနက တိုက္ရိုက္ကြပ္ကဲေသာ (ေနာက္ပိုင္း ျပည္ေထာင္စု စစ္ရဲတပ္ UMP ျဖစ္လာသည္။) ေသာင္းက်န္းမႈ ႏွိမ္နင္းေရးတပ္မွ တပ္စိတ္ တစ္စိတ္ကို လက္နက္ခဲယမ္း အျပည့္အစုံ (ေမာင္းျပန္ေသနတ္မ်ားအပါအ၀င္)ႏွင့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေအာင္ဆန္း၏ ရုံးခန္း ျပင္ဘက္တြင္ လုံၿခံဳေရးတာ၀န္ခ်ထားလိုက္သည္။

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၏ သေဘာထားကို သိထားသူ ၀န္ႀကီးဦးျမသည္ လက္နက္ကိုင္ တပ္စိတ္ လုံၿခံဳေရးအေစာင့္ခ်ထားျခင္းကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္အား လံုး၀အသိမေပးခဲ့ေခ်။ ထို႔ျပင္ ကြၽန္ေတာ့္ကိုလည္း ႏွစ္ေယာက္ခ်င္းေတြ႔၍ ရံုးခန္းအျပင္ဘက္ လံုၿခံဳေရးတပ္စိတ္ခ်ထား ေၾကာင္းကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္အား မေျပာရန္ ေမတၱာရပ္ခံခဲ့ပါသည္။ ကြၽန္ေတာ္လည္း အလိုက္သိစြာႏွင့္ ပင္ ဦးျမအား ကတိေပးၿပီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္အား မေျပာဘဲ ေနလိုက္ပါသည္။

သို႔ရာတြင္ ကံဆိုးခ်င္ေတာ့ တစ္ေန႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႏွင့္ကြၽန္ေတာ္တို႔ ရုံးဘက္လာၿပီး ဗိုလ္ေအာင္ေက်ာ္လမ္းဘက္ တံခါးေပါက္မွ ရုံးခန္းသို႔ အ၀င္တြင္ မလွမ္းမကမ္းရွိ ဘ႑ာေရး ၀န္ႀကီးဌာနဘက္သို႔ ခ်ိဳးေကြ႔သည့္ ေထာင့္နား ေမာင္းျပန္ေသနတ္ကိုင္ ရဲေဘာ္သံုးေလးဦးကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္က လွမ္းျမင္သြားပါသည္။

ခ်က္ခ်င္း ဘာမွမေျပာဘဲ ဗိုလ္ခ်ဳပ္သည္ ရုံးခန္းတြင္းသို႔ ေရာက္ေတာ့မွ ကြၽန္ေတာ့္အား ႏွစ္ေယာက္ခ်င္း ေခၚေမးပါသည္။

“ေဟ့ေကာင္၊ ငါ့ရုံးခန္းေရွ႕က လက္နက္ကိုင္ ရဲေဘာ္ေတြက ဘာလုပ္တာလဲ”

“ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီးက လိုအပ္တယ္ထင္လို႔ လုံၿခံဳေရးအေစာင့္ခ်ထားတာပါ”

ကြၽန္ေတာ္က ရွင္းျပသည္ကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္သည္ သေဘာက်ဟန္မတူပါ။

“မလိုပါဘူးကြာ။ ငါ့ကို ဘယ္သူကမွလည္း လုပ္ႀကံမွာမဟုတ္ပါဘူး။ ငါကလည္း မစိုးရိမ္ဘူး။ ငါ့ရုံးခန္းေရွ႕မွာ လက္နက္ကိုင္ ရဲေဘာ္ေတြ ခ်ထားတာကို ငါ မျမင္ခ်င္ဘူး။ ဒီေတာ့ မင္းကိုယ္တိုင္ ခုခ်က္ခ်င္း ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီး ဦးျမဆီ သြားၿပီး ငါက ၫႊန္ၾကားတယ္လို႔ေျပာ။ ငါ့ရုံးခန္းေရွ႕က လက္နက္ကိုင္ ရဲေဘာ္ေတြကို ခ်က္ခ်င္း ျပန္ရုပ္ခိုင္းလိုက္။ ကဲ…မင္း အခုပဲ သြားေျပာေပေတာ့”

ဗိုလ္ခ်ဳပ္က တိက်ျပတ္သားစြာေျပာသျဖင့္ ကြၽန္ေတာ္လည္း ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီးဌာနသို႔ အျမန္သြားေရာက္၍ ၀န္ႀကီး ေပ်ာ္ဘြယ္ဦးျမအား ဗိုလ္ခ်ဳပ္က အမိန္႔ေပးလိုက္ပံုကို ေျပာျပလိုက္ ပါသည္။

၀န္ႀကီး ဦးျမသည္ အလြန္စိတ္မေကာင္းျဖစ္သြားပံုရပါသည္။

“ခက္ေတာ့တာပဲကြာ၊ ငါတို႔က လံုျခံဳေရးအတြက္ လိုအပ္တယ္ထင္လို႔ လက္နက္ကိုင္ တပ္စိတ္ခ်ထားတာကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္က ျမင္သြားတာ ဆိုးတာပဲ။ ဒါေပမယ့္ ဘယ္တတ္ႏိုင္ပါ့မလဲ၊ သူ႔အမိန္႔ကိုလည္း တို႔က မနာခံလို႔ မျဖစ္ဘူး၊ ငါေတာ့ စိတ္မေကာင္းဘူးကြာ”

ဤသို႔ ၿငီးျငဴရင္းႏွင့္ပင္ ၀န္ႀကီးဦးျမသည္ သက္ဆိုင္ရာသို႔ တယ္လီဖုန္းဆက္၍ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ရုံးခန္းေရွ႕မွ လက္နက္ကိုင္ လုံျခံဳေရးတပ္စိတ္ကို ခ်က္ခ်င္း ရုပ္သိမ္းရန္ အမိန္႔ေပးလိုက္ ရပါေတာ့သည္။

ထိုေန႔ ညေနဘက္ ရုံးမွအိမ္သို႔ အျပန္တြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္သည္ စကားမ်ားမ်ားမေျပာဘဲ တစ္စံုတစ္ခုကို စဥ္းစားေနဟန္ျဖင့္ ၿငိမ္ေနရင္းမွ ရုတ္တရက္ ေကာက္ခါငင္ခါ ကြၽန္ေတာ့္အား ေမးခြန္းထုတ္ပါသည္။

“ေဟ့ တို႔အိမ္မွာေနတဲ့ ရဲေဘာ္ေတြမွာ လက္နက္ရွိသလား”

“မရွိပါဘူး။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ သူတို႔က ျပည္သူ႔ရဲေဘာ္ေတြဆိုေတာ့ တရား၀င္ လက္နက္ကိုင္ တပ္ဖြဲ႔၀င္ မဟုတ္တဲ့အတြက္ လက္နက္မရွိၾကပါဘူး”

ကြၽန္ေတာ္က အမွန္အတိုင္းေျပာလိုက္ပါသည္။ သည္ေတာ့မွ ဗိုလ္ခ်ဳပ္သည္ သူ၏ စိတ္ထဲ ျဖစ္ေပၚခံစားမိပံုကို ေျပာပါသည္။

“ငါကိုယ္တိုင္ကေတာ့ ေသရမွာလည္း မေၾကာက္ဘူး။ ဘယ္သူကမွလည္း ငါ့ကို လုပ္ၾကံမယ္မထင္ဘူး။ ဒါေပမယ့္ကြာ အိမ္မွာရွိတဲ့ကေလးေတြ အတြက္ေတာ့ ငါစိုးရိမ္သလို ျဖစ္မိတယ္။ ဒီေတာ့ လိုလိုမယ္မယ္ေပါ့ကြာ။ သက္ဆိုင္ရာကို ဒီေန႔ပဲ မင္းကိုယ္တိုင္သြားၿပီး ငါကခိုင္းတယ္လုိ႔ေျပာ။ သင့္ေတာ္မယ့္ လက္နက္ နည္းနည္းပါးပါး ထုတ္ယူၿပီး အိမ္က ရဲေဘာ္ေတြကို ေပးထားလိုက္ ဒါပဲ”

ဤသို႔အမိန္႔ေပးသျဖင့္ ကြၽန္ေတာ္လည္း အိမ္ျပန္ေရာက္ေသာအခါ သက္ဆိုင္ရာႏွင့္ ဆက္သြယ္ အစီအစဥ္လုပ္ၿပီး ေတာ္မီဂန္းတစ္လက္၊ စတင္းဂန္းတစ္လက္၊ ေျခာက္လံုးျပဴး ႏွစ္လက္တို႔ကို က်ည္ဆံမ်ားႏွင့္တကြ ထုတ္ယူကာ တာ၀ါလိန္းလမ္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္အိမ္တြင္ ေန ေသာ ရဲေဘာ္မ်ားအား ေပးထားလိုက္ပါသည္။

ႏိုင္ငံေတာ္လုပ္ၾကံမႈႀကီး ျဖစ္ပြားခဲ့သည္မွာ ၁၉၄၇-ခုနစ္၊ ဇူလိုင္လ (၁၉)ရက္ စေနေန႔ ျဖစ္ပါသည္။

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ဦးေဆာင္ေသာ အစိုးရအဖြဲ႔၀င္၀န္ႀကီးမ်ား (ကက္ဘိနက္) အစည္းအေ၀းက်င္းပေနခိုက္ မသမာသူ လူသတ္သမားအဖြဲ႔က ၀င္ေရာက္လုပ္ၾကံ ပစ္ခတ္ျခင္း ျဖစ္သည္။

အမွန္ေတာ့ ယင္း၀န္ႀကီးအစည္းအေ၀းသည္ ဇူလုိင္ (၁၉) ရက္ စေနေန႔တြင္ က်င္းပရန္ မဟုတ္ပဲ။ “ဇူလိုင္ (၁၆)ရက္ ဗုဒၶဟူးေန႔” တြင္ လုပ္ရမည္ျဖစ္သည္။

ဤေနရာတြင္ အစိုးရအဖြဲ႔၀င္ ၀န္ႀကီးမ်ား အစည္းအေ၀းအေၾကာင္း အနည္းငယ္ ရွင္းျပ ရန္လိုေပလိမ့္မည္။

၁၉၄၆-ခု၊ စက္တင္ဘာလ (၂၆) ရက္ေန႔က ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း အစိုးရအဖြဲ႔အာဏာ ကို လက္ခံရယူၿပီးခ်ိန္မွစ၍ ၀န္ႀကီးအဖြဲ႔ အစည္းအေ၀းကို အပတ္စဥ္ စေနေန႔ နံနက္ (၁၀) နာရီ က်င္းပေနက်ျဖစ္သည္။ ထိုအခ်ိန္က ဂဠဳန္ဦးေစာသည္ ဘုရင္ခံက တိုက္ရိုက္ခန္႔အပ္ထား ေသာ ၀န္ႀကီးတစ္ဦးျဖစ္ေနရာ သူသည္လည္း အပတ္စဥ္ စေနေန႔တိုင္း က်င္းပေသာ ၀န္ႀကီး အဖြဲ႔အစည္းအေ၀းသို႔ တက္ရသည္။ သို႔ရာတြင္ ၁၉၄၇-ခုနစ္၊ ဇန္န၀ါရီလ ၂၇ ရက္ေန႔တြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းႏွင့္ ၿဗိတိသွ်အစိုးရတို႔ သေဘာတူခ်ဳပ္ဆိုေသာ “ေအာင္ဆန္းအက္တလီ စာခ်ဳပ္” ကို ဂဠဳန္ဦးေစာႏွင့္ သခင္ဗစိန္တို႔ သေဘာမတူဘဲ ကန္႔ကြက္ ၾကသျဖင့္ ျမန္မာျပည္ ျပန္ေရာက္လာေသာအခါ ဦးေစာႏွင့္ သခင္ဗစိန္ တို႔သည္ အစိုးရအဖြဲ႔၀င္ ၀န္ႀကီးအျဖစ္မွ ႏႈတ္ထြက္သြားၾကရသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ သူတို႔ႏွစ္ဦးသည္ ေနာက္ပိုင္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ဦးေဆာင္ေသာ အစိုးရအဖြဲ႔ အစည္း အေ၀းမ်ားသို႔ မတက္ၾကရေတာ့ေခ်။

ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံမွ ျပန္လာၿပီးေနာက္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းသည္ အပတ္စဥ္ ၀န္ႀကီးအဖြဲ႔ (ကက္ဘိနက္) အစည္းအေ၀းကို စေနေန႔ မလုပ္ေတာ့ဘဲ ဗုဒၶဟူးေန႔ က်င္းပရန္ ေျပာင္းေရႊ႕ သတ္မွတ္လုိက္သည္။

ယင္းအေၾကာင္းကို ဂဠဳန္ဦးေစာကမသိ။ ၀န္ႀကီးအဖြဲ႔ အစည္းအေ၀းသည္ စေနေန႔ (၁၀) နာရီက်င္းပၿမဲ က်င္းပေနသည္ဟု ထင္မွတ္ေနသည္။

၁၉၄၇-ခုနစ္၊ ဇူလိုင္လ၏ တတိယေျမာက္ အစည္းအေ၀းကို ဇူလိုင္ (၁၆) ရက္ ဗုဒၶဟူးေန႔တြင္ က်င္းပရန္ သတ္မွတ္ထားၿပီး ျဖစ္ရုံမက အစည္းအေ၀းဖိတ္စာမ်ားကို ၀န္ႀကီး အသီးသီးထံသို႔ ျဖန္႔ေ၀ထားၿပီး ျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္ ဇူလုိင္ (၁၆) ရက္၊ ဗုဒဟူးေန႔တြင္ တုိင္းျပည္ျပဳ လႊတ္ေတာ္၏ ဆပ္ေကာ္မတီ တစ္ခုျဖစ္ေသာ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံ ဥပေဒေရးဆြဲေရး ေကာ္မတီ အစည္းအေ၀းက်င္းပ ရန္ ႀကိဳတင္ သတ္မွတ္ ထားၿပီး ျဖစ္ေနသည္။ အစည္းအေ၀းႏွစ္ခုတိုက္ေနေၾကာင္းကို ကြၽန္ေတာ္က ဗိုလ္ခ်ဳပ္ထံ သတင္းပို႔တင္ျပေသာအခါ ဗိုလ္ခ်ဳပ္က

“လႊတ္ေတာ္ေကာ္မတီ အစည္းအေ၀းက အေရးႀကီးတယ္၊ လူႀကီးေတြလည္း ပါေနတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အဲ့ဒီအစည္းအေ၀းကို ဒီတိုင္းပဲ ထား၊ ကက္ဘိနက္ အစည္းအေ၀း ကိုေတာ့ စေနေန႔ေျပာင္းလုပ္လိုက္၊ ၀န္ႀကီးေတြဆီကိုလည္း ဖိတ္စာအသစ္ရိုက္ၿပီး ေပးလိုက္”

ဟု အမိန္႔ေပးလိုက္ရာ “မေမ့ႏိုင္ေသာ ဇူလိုင္ ၁၉ ရက္ေန႔” တြင္ အစိုးရအဖြဲ႔ အစည္း အေ၀း က်င္းပျဖစ္သြားကာ ႏိုင္ငံေတာ္လုပ္ၾကံမႈႀကီးလည္း ျဖစ္ပြားခဲ့ရပါေတာ့သည္။

ဤသည္တို႔ကား ၁၉၄၇-ခုနစ္၊ ဇူလိုင္လဆန္းက အမွန္တကယ္ ျဖစ္ခဲ့ေသာ ျဖစ္ရပ္မ်ား ျဖစ္ရာ ေန႔လယ္ပိုင္း ျပန္လည္သံုးသပ္ၾကည့္ေသာအခါ အလြန္၀မ္းနည္းယူၾကံဴးမရ ျဖစ္စရာ ေကာင္းေလာက္ေအာင္ ကံၾကမၼာ၏ လွည့္စားမႈ သုိ႔မဟုတ္ အလွည့္အေျပာင္းမ်ားကို ေတြ႔ရ ပါသည္။

ပထမအခ်က္အေနျဖင့္ အကယ္၍သာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းက သူ၏ ရုံးခန္းေရွ႕မွ လက္နက္ကိုင္လံုျခံဳေရးတပ္စိတ္ကို ရုပ္သိမ္းရန္ အမိန္႔မေပးခဲ့လွ်င္။

ဇူလိုင္ ၁၉ ရက္ေန႔က်ေတာ့ လူသတ္သမားအဖြဲ႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္တို႔အား လုပ္ၾကံရန္လာေသာ အခါ လုံျခံဳေရးတပ္စိတ္ႏွင့္ တိုက္ပဲြျဖစ္ရုံသာရွိမည္။ လုပ္ၾကံမႈႀကီးေတာ့ မျဖစ္ႏိုင္။

တိုက္ပြဲျဖစ္လွ်င္လည္း လံုျခံဳေရးတပ္စိတ္က လူအင္အား၊ လက္နက္ အင္အား ပို ေကာင္းသျဖင့္ လူသတ္သမားအဖြဲ႔အား တစ္ေယာက္မက်န္ သုတ္သင္ေျခမႈန္းပစ္ႏိုင္မည္မွာ ေသခ်ာသည္။

အကယ္၍သာ တိုင္းျပည္ျပဳ လႊတ္ေတာ္ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ေရးဆြဲေရး ေကာ္မတီ က ဇူလိုင္ (၁၆) ရက္ေန႔တြင္ အစည္းအေ၀းက်င္းပရန္ ခ်ိန္းမထားခဲ့လွ်င္ ၀န္ႀကီးအဖြဲ႔ (ကက္ဘိနက္) အစည္းအေ၀းကို ခါတိုင္းအပတ္စဥ္ က်င္းပေနက် ဗုဒၶဟူးေန႔ (ဇူလိုင္ ၁၆)တြင္ က်င္းပ ျဖစ္မည္။ ဗုဒၶဟူးေန႔တိုင္း က်င္းပေသာ ၀န္ႀကီးအဖြဲ႔ အစည္းအေ၀း အေၾကာင္း မသိသူ ဂဠဳန္ဦးေစာသည္ သူ၏ လူသတ္သမားအဖြဲ႔အား ဇူလိုင္လ ၁၉ ရက္ စေနေန႔တြင္ လႊတ္မည္ ျဖစ္သည္။ သို႔ျဖစ္လွ်င္ ၀န္ႀကီးအစည္းအေ၀းမရွိ၍ လုပ္ၾကံမႈႀကီးလည္း ျဖစ္ပြားမည္ မဟုတ္ေခ်။

အကယ္၍သာ လူသတ္သမားအဖြဲ႔သည္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္အား အတြင္း၀န္ ရုံးတြင္ မလုပ္ၾကံပဲ ဗိုလ္ခ်ဳပ္၏ေနအိမ္ (ဗဟန္းတာ၀ါလိန္းလမ္း ယခု ဗိုလ္ခ်ဳပ္တည္ရွိရာ)တြင္ လာေရာက္လုပ္ၾကံ ပါက သူတို႔သည္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ရွိရာ အိမ္ေပၚထပ္သို႔ပင္ တက္ႏိုင္မည္မဟုတ္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္၏ အမိန္႔ျဖင့္ ကြၽန္ေတာ္ကိုယ္တိုင္ လက္နက္တပ္ဆင္ေပးထားေသာ အိမ္ရွိ ရဲေဘာ္မ်ားႏွင့္ ရင္ဆိုင္တိုက္ပြဲ ျဖစ္မည္။ ယင္းသို႔ တိုက္ပြဲျဖစ္လွ်င္ အိမ္မွ ျပည္သူ႔ရဲေဘာ္ မ်ားသည္ ဘီဒီေအ တပ္မေတာ္ႏွင့္ ဖက္စစ္ေတာ္လွန္ေရး တပ္သားရဲေဘာ္ မ်ားျဖစ္၍ လက္နက္ကိုင္တြယ္မႈ ကြၽမ္းက်င္သည့္ျပင္ တိုက္ပဲြအေတြ႔အၾကံဳလည္း ရွိေသာေၾကာင့္ လူသတ္အဖြဲ႔အား အလြယ္တကူပင္ တြန္းလွန္ တိုက္ခိုက္ပစ္ႏိုင္မည္ ျဖစ္သည္။

သို႔ရာတြင္ လူသတ္အဖြဲ႔သည္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္အိမ္သို႔မလာဘဲ လက္နက္ကုိင္ အေစာင့္မရွိ ေသာ အတြင္း၀န္ရုံးသို႔ သြားေရာက္လုပ္ၾကံခဲ့သည္။

ထို႔ေၾကာင့္လည္း လုပ္ၾကံမႈႀကီး ျဖစ္ေျမာက္ခဲ့ရသည္။

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ခမ်ာ ဖခင္တို႔၏ ႀကီးမားေသာ ေမတၱာအဟုန္ေၾကာင့္ လူမမယ္ရင္ေသြးငယ္ မ်ားအတြက္ စိုးရိမ္မကင္းျဖစ္ကာ “လိုလိုမယ္မယ္ ေပါ့ကြာ”ဟုဆိုၿပီး ကြၽန္ေတာ့္အား အိမ္မွ ရဲေဘာ္မ်ားအား လက္နက္ တပ္ဆင္ခိုင္းခဲ့သည္။ သူ႔ကိုယ္သူ အတြက္ေတာ့ လံုး၀မစိုးရိမ္ဘဲ “ငါက ေသရမွာလည္း မေၾကာက္ဘူး။ ဘယ္သူမွလည္း ငါ့ကို လုပ္ၾကံမွာ မဟုတ္ပါဘူး”ဟု ေျပာခဲ့ရွာသည္။ သို႔ေသာ္ တကယ္က်ေတာ့ သူထင္သလို မျဖစ္ခဲ့။ သူခ်စ္ျမတ္ႏိုးေသာ ရင္ေသြးငယ္မ်ား ဘာမွမျဖစ္ပဲ သူကိုယ္တိုင္ကသာ (၁၉-၇-၄၇)ေန႔က မရႈမလွ “ေရတိမ္နစ္” က်ဆံုး ခဲ့ရရွာသည္။

ကံတရားက ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႏွင့္တကြ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ႏိုင္ငံသားအားလံုးကို ဒဏ္ခတ္သလို ပ်က္ရယ္ျပဳ လွည့္စားလိုက္ျခင္းေပလား။

ဗုဒၶရွင္ေတာ္ဘုရား၏ အဆံုးအမအရ ကံ၊ ကံ၏အက်ိဳးကို ယံုၾကည္ရမည္ဟု ညႊန္ျပထားပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ မည္သို႔မွ မေမ့ႏိုင္ေသာ ဇူလိုင္ ၁၉ ရက္၊ စေနေန႔က ျဖစ္ရပ္အေၾကာင္း ျပန္ေျပာင္းသတိရမိတိုင္း

“သတၱ၀ါမွန္သမွ် ကံစီမံ ဖန္တီးရာသာ လုိက္နာ၊ နာခံေနၾကရသည္ပါတကား”

ဟူေသာ အဂုၤတၱရနိကယ္ အဘိဏွသုတ္ေတာ္လာ တရားသေဘာအတိုင္း ဆင္ျခင္ ႏွလံုးသြင္း၍ သံေ၀ဂဥာဏ္ပြားမ်ားၾကရန္သာ ရွိပါေတာ့သတည္း။

စတုိင္သစ္မဂၢဇင္း

(ဇူလိုင္လ၊ ၁၉၉၅)

Acknowledgement: ဤ Post အတြက္ အကူအညီေပးခဲ့ေသာ AIT မွ မစံေမခင္ အား

အထူးေက်းဇူးတင္႐ွိပါသည္။

“သြားပါမ်ား ခရီးေရာက္၊

ေမးပါမ်ား စကားရ၊

မအိပ္ မေန အသက္႐ွည္။” – Desapamauk of Texila

Maung Pauk Kyaing had been as student at the University for three whole years, but he had learnt absolutely nothing, because he was very lazy. At the end of the course of three years, other students bade farewell to their teacher, and returned to their respective homes, full of learning. Maung Pauk Kyaing also bade farewell and the teacher felt sorry for him. ‘My son,’ said the teacher, ‘you have learnt nothing so far, but try to remember the following maxims of wisdom, which are my parting gift to you:–

“If you walk on and on, you get to your destination.

If you question much, you get your information.

If you do not sleep and idle, you preserver your life!”’

So Maung Pauk Kyaing left the University for his home, but when he had gone some distance, he decided to go and see the wonderful city of Tagaung, before returning to his village. Tagaung was many miles away, and as he had no money he could not hope to travel on horse or cart. So, he traveled on foot, and although many days passed and Tagaung remained still far away, he never lost heart. At last he reached Tagaung, and he realized how true and valuable was the maxim – ‘If you walk on and on, you get to your destination.’

At Tagaung, he obtained some employment, although ill-paid. He spent his leisure hours in asking people many things about the city. He soon obtained the interesting information that the kingdom was ruled by a Queen, and not by a King. He wanted to find out why that was so, and after repeated questioning he discovered that the Queen had been married to several Kings in turn, but each King had mysteriously died in bed on the wedding night. Nobody now dared to marry the Queen, although the ministers, maintaining that it was more satisfactory for a kingdom to be ruled by a King, had declared that the man who would marry the Queen would be King. Maung Pauk Kyaing was glad to get this information, and he realized with gratitude how true was the second maxim of his teacher – ‘If you question much, you get your information.’

Maung Pauk Kyaing now marched boldly into the palace, and informed the ministers that he was willing to marry the Queen. He was duly wedded to her, and declared to be King. When he went to the royal bed-chamber that night, he took with him the stem of a banana plant, and hid it under the bed. He then got into bed and, pretending to be asleep, waited for the Queen, who came in soon after and fell asleep by his side. Maung Pauk Kyaing stealthily got up from bed. He put the banana stem in his place in the bed and, covering it with the blankets, he made it look as if it were a man sleeping. Then he hid himself from view behind a pillar, and awaited events. Some hours later, he saw a Naga-Dragon appear from behind the rafters, and slide down the pillar nearest the royal bed. The Dragon became very furious when he saw the form of a sleeping man by the side of the Queen, and he struck his fangs with all his might at the banana stem, but his fangs became stuck in it. Maung Pauk Kyaing rushed to the now helpless Dragon and killed him with one stroke of his sword. The Queen woke up and was stricken with grief, for the Dragon had been her secret lover for many years; it was the Dragon who killed her unwanted husbands, before Maung Pauk Kyaing. Maung Pauk Kyaing, in contrast to be doleful Queen, was in great joy, and he realized how true was the maxim – ‘If you do not sleep and idle, you preserve your life.’

The next morning there was joy all over the city at finding the King still living, but the Queen was furious with her husband. She bribed the servants not to bury the dead body of the Dragon, but to bring it to her room. She then sent for a huntsman and, swearing him to secrecy, asked him to tear off the skin of the dead Dragon; to him, she gave one thousand sliver coins as reward. She then sent for a seamstress and, swearing her to secrecy, asked her to sew a pillow out of the skin; to her, the Queen gave one hundred sliver coins as reward. The Queen herself took one of the Dragon’s man bones, and made it into a hairpin. Then she went to Maung Pauk Kyaing who was sitting in council with his ministers, and begged for a boon. Maung Pauk Kyaing, wanting to be friends with the Queen, replied, ‘I grant you the boon, my Queen, even before I know what it is.’

‘My Lord,’ said the Queen, ‘the boon is that you make a wager with me.’ Maung Pauk Kyaing agreed. ‘My Lord,’ went on the Queen, ‘I will set you a riddle, and I will give you forty days to find the answer. If, on the evening of the fortieth day from now, you can solve it correctly, you are to kill me; but, if you cannot, I am to kill you. And here is the riddle:

“For a thousand, he was torn,

ေထာင္ေပးလို႔ စုတ္္၊

For a hundred, he was sewn,

ရာေပးလို႔ ခ်ဴပ္၊

The loved one’s bone was made into a hairpin.”’

ခ်စ္တဲ႔သူအ႐ိုး ဆံထိုးလုပ္။”

Poor Maung Pauk Kyaing! He was never a scholar, and he remembered with regret the years he wasted at the University. He asked his ministers, he consulted his wise men, he questioned all and sundry, but no one could tell him the solution of the riddle. Days passed, and Maung Pauk Kyaing lost all hope.

In his misery, Maung Pauk Kyaing forgot to send for his parents who lived in a remote village, or acquaint them of the fact that he had become King. But the parents heard rumours that their son had become King, and they set out for the capital. They arrived at the outskirts of the city on the fortieth day of the riddle. They rested under a tree and ate their meal which they had brought with them. But they were so excited at the prospect of seeing their son that they were unable to eat much, and so they threw away their food. They saw a male and a female crow come and eat up the food, and then to their surprise they found that they could understand what the crows were saying to each other. ‘We have had a royal meal,’ said the female crow, when she had eaten, ‘but I am afraid we cannot have such full meals every day. Dear husband, how are we to solve the food problem tomorrow?’

‘Do not worry, dear wife,’ replied the male crow, ‘for tomorrow Maung Pauk Kyaing will die; his body, cut in pieces, will be on the scaffold, and you and I can pick out his eyes. In fact, we shall feast on a King’s body.’

‘Why should he die?’ queried the female crow.

‘Because he cannot solve the riddle and this evening the time limit expires.’

‘You are very wise,’ the female crow said with affection and pride, ‘you know all the news. Perhaps you even know the answer to the riddle.’

‘Of course, I do,’ boasted the male crow. ‘The riddle refers to the Dragon’s body. His skin was torn off for one thousand sliver coins, the skin was then sewn into a pillow for one hundred silver coins, and one of his bones was made into a hairpin by the Queen herself.’

‘How do you know that it is the correct solution?’ asked the female crow.

‘I watched the Queen’s chamber that day,’ explained the male crow, ‘for I thought I would have an opportunity to peck out the Dragon’s eyes.’

‘What did you intend to do with his eyes?’ asked the female crow.

‘To give them to you to eat, of course,’ explained the male crow.

‘What a loving husband you are!’ said the female crow. Then the two crows flew away.

The old couple, after listening with bated breath to the crows, rushed to the palace, shouting, ‘The Solution, the Solution,’ which caused the guards to throw open the gates to them. They greeted their son with cries of ‘The Solution, we know the Solution!’ Maung Pauk kyaing was very happy to see them, but he did not believe that they had hit on the right solution, until they told him their story.

That evening, Maung Pauk Kyaing sat in council with his ministers, waiting for the Queen. The Queen came in, looking radiant with joy, for she thought that Maung Pauk Kyaing would not be able to give the correct answer to the riddle. ‘Are you ready die, My Lord?’ she mocked. ‘Or have your wise ministers told you the answer to my riddle?’

‘I will solve your riddle,’ replied Maung Pauk Kyaing, and gave the answer.

The Queen shook with fear for her life, but Maung Pauk Kyaing was magnanimous; he did not kill her but merely exiled her. Maung Pauk Kyaing proved to be an able ruler, and his people came to love him greatly.

Notes: The following story is one of the most famous Burmese folklores. Maung Htin Aung, D.Litt, translated it in 1948. It also appeared as “The Monster in the Bridal Chamber in Aarne and Thompson: Types of Folk-Tale”.

“Neither the shrine itself, nor the relics, nor images are the objects of the adoration of the pious. The Burman, it cannot be too much urged, is not an idolater. He worships neither relic nor image. The pagoda and the figure only supply him with a seemly place to utter the praises of the great Buddha, and to form resolutions to imitate, as far as he can, the charity and the sinless life of the great model.” – Sir. J. George Scott (Shwe Yoe)

At the end of the last world-period five lotus-buds sprang up on the Theinguttara Hill, where now the Shwe Dagon pagoda stands. They opened their leaves and disclosed each of them within its chalice a thengan, the holy yellow robe of the monastic brethren. Then a huge bird settled on the top of the hill and laid an egg, and from this was presently hatched the kalawaik, the carrying bird of Vishnu, which sized the sacred garments and flew up to the heavens. This was an omen foretelling the appearance of five Buddhas in the present world cycle, and accordingly the universe which had existed in the preceding kalpa was shortly afterwards destroyed, with Mount Meru, the enclosing Set-ya-wala hills, the six heavens of the nat-dewas, and many of the lower seats of Byammas. Then followed myriads of years of chaos; then myriads more while the present world called Badda was being constructed atom by atom, and at last the earth was ready and prepared to receive the first Buddha, Kaukkathan. He left his staff on the Theinguttara Hill; his successor Gawnagong deposited his water-filter beside it, and the third Buddha, Kathapa, added a portion of his robe.

    In the time of the fourth Buddha, Gautama, there lived on the Theinguttara Hill a gigantic scorpion, so huge that it devoured every day an elephant, and the tusks of its many victims were set up in a great ring fence round about its den. One day seven foreign ships passed along the coast. The sailors saw the white glimmer of the ivory from far out at sea, and landed to ascertain what it was. They began loading their ships with the precious treasure; and were working their hardest, when suddenly they saw the giant scorpion coming straight at them. They rushed on board, cut their cables, and stood out to sea. But here a new danger awaited them. A monster crab reared two gigantic claws out of the waters and threatened to crush anything that passed between. But there was no retreat, and, overwhelmed with terror, they drove before the wind. The vessels just managed to pass through without touching the claws with their yards or masts; but the scorpion, following in hot pursuit, rushed up against both pincers with its bulky body, and they closed in an instant, crushing and rending the monstrous prey. The crab itself died of the poisonous food, and the neighbourhood of the holy hill was thus freed from its terrors.

    Not long afterwards another ship sailed in these waters. Near Twante, a town about twenty miles from Rangoon, lived a pious Talaing merchant, who had two sons named Pu, or dove, and Tapaw, or plenty. These young men heard that there was a famine in the western lands, and set sail thither with a shipload of rice. They landed at the mouth of the Ganges, and having procured five hundred wagons, loaded them with their grain tand travelled into the Wethali country. There one day their wagons were suddenly arrested, and as it were chained to the earth. While they were seeking for the cause, a nat, who is in previous existence had been their mother, appeared to them and asked: “Desire ye store of gold and precious things, or rather desire ye heavenly treasure?” They answered, “Heavenly treasure.” Thereupon the nat bade them go to where Shin Gatama, the embryo Buddha, was sitting beneath the yaza-yatana tree in the seventh period of seven days’ meditation, which immediately preceded his becoming perfect. They laid a sack of rice reverently at his feet, and in return received four hairs each. The Buddha renamed them Tapot-tha and Palika, and enjoined them to deposit the hairs on the Theinguttara Hill, beside the relics of the three preceding Bhdhs. The place was to be determined by “takun,” a felled wood-oil tree “lying athwart,” so that neither the top nor the roots touched the ground.

    The brothers, happy in the possession of such inestimable relics, enclosed them in a golden casket, hastened back to their ship and set sail. But they visited many a distant shore without gaining any tidings of the whereabouts of the Theinguttara mount. In vain they besought tha nats, the bilus, and yekkathas, good genii, ogres, and demons, of whom there were many upon earth in those days. The spirits knew no more than the men. At last the king of the Tha-gyas took pity upon them, came down from the heavens, and appearing before the seekers in the guise of a nat, told them to return to their own native land. There, not far from their birthplace, Twante, was the hill they sought for, and the only being who could point it out to them was the guardian spirit of the hill, the aged Sule nat. But his guardian nat had lived so long upon earth that his eyelids had become weak and heavy and had fallen together, so that he was stone blind. Before he could help them at all it would be necessary to restore to him his eyesight, and this could only be done by hoisting up his eyelids with two great wooden props. The Sule nat was of gigantic stature, and the two brothers sought about in the forest for the tallest oil-palms they cound find, cut them down, lopped them into shape, and they went out in quest of the aged guardian spirit. At length they found him so thickly vovered with ancient moss and lichens that it was difficult to recognise as living creature in him. When he was asked there the Theinguttara Hill lay he became suspicious, and brought forward his blindness as an excuse for not being able to indicate its situation. But the two brothers were prepared with their remedy. They got their two gereat beams into position, and after much trouble managed to hoist up his heavy lids so far that the light fell in a narrow streak on this pupils. Sule then indicated with a wave of his hand in what direction they were to go, and Tapot-tha and Palika set off again on their search. But here they encountered a new difficulty. Instead of one hill they found three, with a lake in the middle of them, and thre was nothing to show where the staff, the filter, and the bathing robe of the pervious three Budhs lay buried. They were in despair, but the king of the Tha-gyas again came to their aid. He descended with his subject dewas during the night and united the three peaks into one. The next day the brothers felled the tree on the summit and it fulfilled the required conditions. “It remained poised on its centre on the peak. Its top touched not the ground, and its root touched not the ground. Therefore the place was called in the Mon language, Takun.” A pagoda was built twenty-seven feet high, and all the land round about on which its shadow fell between sunrise and sunset was consecrated to it for ever. The dewa king prepared a golden boat to hold the casket containing the haris, and thi vessel circled about perpetually on the lake, and was protected by water-wheels, whose spokes were prolonged into great swords and knives that struck out in all directions and turned without ceasing, except for a moment at midday, when they halted for the space of time during which a woman might draw out a thread from her spinning-loom.

    Long after, the royal elder brother of China, King Udibwa, during his wars with the Burmans, was exceedingly anxious to carry off the sacred relics which are deposited in the Rangoon shrine. He prepared a magic figure in human form and despatched it to steal the Budhs’ remains. The creature crawled all the way down the Irrawaddy on its stomach until it arrived at the suburb of Rangoon called Kemindine (“the looking-post”). There it raised its head to look for a moment, and was so overcome by the splendour of the shrine that it delayed too long, and when at length it stretched out its hands to steal the relics, the favourable moment at noon was passed, and whirling swords cut it in pieces. Since then the whole of the treasures have been walled up in the relic-chamber, whence nothing but the entire destruction of the paya could remove them. The marvellous wealth of the shrine has been a fruitful source of wonder and speculation to many. Nevertheless the statement of Sonnerat that the spire, which has now risen to the height of nearly 370 feet, has a narrow funnel descending from the top down to the basement, and that down this shaft princes, rich men, and the religious of all nations cast gold and sliver and precious stones, has a foundation only in the imagination of the Gallic writer. The crown or “umbrella” at the top is known to be crusted thick on the upper ring with precious stones, and from it hang scores of jewelled gold bells, placed there in recent times, but to the mysterious relic-chamber no one has penetrated for hundreds of years, nor probably ever will. Neither the shrine itself, nor the relics, nor the images, are the objects of the adoration of the pious. The Burman, it cannot be too much urged, is not an idolater. He worships neither relic nor image. The pagoda and the figure only supply him with a seemly place to utter the praises of the great Buddha, and to form resolutions to imitate, as far as he can, the charity and the sinless life of the great model.

Notes: The following article is taken from The Burman: His Life and Notions, Chapter (XVI). It is a sole work of Sir. James George Scott (legendary Shwe Yoe).